poster Daniel Poppele

Tăng Quảng là làm cho Gia tăng và Mở rộng.

Hiền Văn là Áng văn hay, áng văn dạy những điều tốt lành.

Tăng Quảng Hiền Văn 增 廣 賢 文 là Áng văn hay, dạy cho ta những điều tốt điều lành và làm cho ta gia tăng và mở rộng thêm kiến thức về mọi mặt của cuộc sống.

Bao gồm nhiều ngạn ngữ dân gian phản ánh đời sống tâm lý của người dân TQ trong xã hội xưa, “ Tăng quảng hiền văn” là sự thể hiện tư tưởng của Nho Giáo, Đạo Giáo, Lão Giáo, mang tính triết lý cao.

1 Tích thì hiền văn, hối nhữ truân truân, tập vận tăng quảng, đa kiến đa văn.

Lời hay thuở trước, răn dạy chúng ta, theo vần cóp nhặt, hiểu biết rộng ra.

2 Quan kim nghi giám cổ, vô cổ bất thành kim.

Xem nay nên xét xa xưa, ngày xưa chẳng có thì giờ có đâu.

3 Tri kỷ tri bỉ , tương tâm tỷ tâm.

Biết mình phải biết người ta, đem lòng mình để suy ra lòng người.

4 Tửu phùng tri kỷ ẩm, thi hướng hội nhân ngâm.

Gặp người tri kỷ ta nâng cốc, thơ chỉ bình ngâm mới bạn hiền.

5 Tương thức mãn thiên hạ, tri tâm năng kỷ nhân.

Đầy trong thiên hạ người quen biết, tri kỷ cùng ta được mấy người.

6 Tương phùng hảo tự sơ tương thức, đáo lão chung vô oán hận tâm.

Gặp lại vui như ngày mới biết, chẳng chút ăn năn trọn tới già.

7 Cận thủy tri ngư tính, cận sơn thức điểu âm

Gần nước biết tính cá, gần núi hiểu tiếng chim

8 Dị trướng dị thoái sơn khê thủy, dị phản dị phúc tiểu nhân tâm.

Đầy nhanh rút chóng suối rừng, dễ dàng tráo trở là lòng tiểu nhân.

9 Vận khứ kim thành thiết, thời lai thiết tự kim.

Ðộc thư tu dụng ý, nhứt tự trị thiên kim.

Vận hội lỡ làng vàng hoá sắt, thời cơ may mắn sắt như vàng.

Đọc sách nghiền ngẫm kỹ càng, một chữ đáng giá nghìn vàng hỡi ai.

10 Phùng nhân thả thuyết tam phân thoại, vị khả toàn phao nhứt phiến tâm.

Gặp nhau trò chuyện đôi câu, chớ nên gan ruột gót đầu phơi ra.

11 Hữu ý tài hoa hoa bất phát, vô tâm sáp liễu liễu thành âm.

Dụng ý trồng hoa hoa chẳng mọc, vô tâm cắm liễu liễu lên um.

12 Họa hổ họa bì nan họa cốt, tri nhơn tri diện bất tri tâm.

Hổ vẽ da khó vẽ xương, con người biết mặt biết lòng làm sao.

13 Tiền tài như phấn thổ, nhân nghĩa trị thiên kim.

Tiền của như đất bên đàng, nhân nghĩa mới thực ngàn vàng trong tay.

14 Lưu thủy hạ than phi hữu ý, bạch vân xuất tụ bản vô tâm.

Nước trôi cuối bãi đâu tình ý, mây tụ đầu non vốn tự nhiên.

15 Đương thời nhược bất đăng cao vọng, thùy tín đông lưu hải dương thâm.

Chẳng đứng cao để ngắm trông, nào ai tin được biển Đông sâu vời.

16 Lộ dao tri mã lực, sự cửu kiến nhân tâm.

Đường xa biết sưc ngựa tài, việc lâu mới thấy lòng người dở hay.

17 Lưỡng nhân nhất ban tâm, hữu tiền kham mãi kim.

Hai người khi đã thật lòng, có tiền nên sắm vàng ròng chả sao.

18 Nhất nhân nhất ban tâm, vô tiền khan mãi châm.

Mỗi người một dạ khác nhau, không tiền cũng cố mà cầu mua kim.

19 Tương kiến dị đắc hảo, cửu trụ nan vi nhơn.

Mới gặp nhau tốt dễ dàng, ở lâu chưa hẳn sẵn sàng vì nhau.

20 Mã hành vô lực giai nhân sấu, nhân bất phong lưu chỉ vi bần.

Ngựa không sức chạy do gầy yếu, người chẳng phong lưu chỉ vì nghèo.

21 Nhiêu nhân bất thị si hán, si hán bất hội nhiêu nhân.

Người rộng lượng hẳn không si ngốc, kẻ si ngốc không thể rộng lòng.

22 Thị thân bất thị thân, phi thân khước thị thân.

Chính người thân lại chẳng thân, chẳng người thân lại là thân mới kỳ.

23 Mỹ bất mỹ, hương trung thủy, thân bất thân, cố hương nhân.

Chẳng trong cũng nước ao nhà, chẳng thân cũng khách quê ta đó mà.

24 Oanh hoa do phạ xuân quang lão, khởi khả giáo nhân uổng độ xuân.

Chim, hoa còn sợ ngày xuân hết, chẳng lẽ con người uổng phí xuân.

25 Tương phùng bất ẩm không quy khứ, động khẩu đào hoa dã tiếu nhơn.

Gặp nhau chẳng cất chén mời, hoa đào trước động cười người về không.

26 Hồng phấn giai nhân hưu sử lão, phong lưu lãng tử mạc giáo bần.

Má hồng người đẹp đừng già sớm, du tử hào hoa chớ có nghèo

27 Tại gia bất hội nghinh tân khách, xuất ngoại phương tri thiểu chủ nhân.

Ở nhà khách khứa chẳng mời, ra ngoài mới biết ít người mời ta.

28 Hoàng kim vô giả, a ngụy vô chân.

Không giả chỉ có vàng ròng, những kẻ nịnh hót đừng mong thật thà.

29 Khách lai chủ bất cố , ưng khủng thị si nhân.

Khách vào chủ chả ngó ngàng, e là kẻ đó thuộc hàng ngây ngô.

30 Bần cư náo thị vô nhân vấn, phú tại thâm sơn hữu viễn thân.

Nghèo ở chợ đông không đứa hỏi, giàu nơi núi thẳm lắm người thăm.

31 Thùy nhân bối hậu vô nhân thuyết, ná cá nhân tiền bất thuyết nhân.

Ai vắng không nói chuyện người, thì trước người khác không ngồi nói ai.

32 Hữu tiền đạo chân ngữ, vô tiền ngữ bất chân.

Có tiền hễ nói người tin, không tiền nói chẳng ai tin câu nào.

33 Bất tín đãn khán diên trung tửu, bôi bôi tiên khuyến hữu tiền nhân.

Cứ xem bữa tiệc rượu mời, chén nào trước cũng chuốc người giàu sang.

34 Náo lý hữu tiền, tĩnh xứ an thân.

Chốn huyên náo dễ kiếm tiền, nơi tĩnh mịch giữ được yên.

35 Lai như phong vũ, khứ tự vi trần.

Đến như ào ạt gió mưa, khi đi sạch bóng như xua bụi trần.

36 Trường giang hậu lãng thôi tiền lãng, thế thượng tân nhân hãn cựu nhân.

Trường giang sóng sau dồn sóng trước, đời người mới phải đuổi theo xưa.

37 Cận thủy lâu đài tiên đắc nguyệt, hướng dương hoa mộc tảo phùng xuân.

Lầu gần mặt nước sớm trăng, cây gần ánh nắng chồi xuân nẩy nhiều.

38 Tiên đáo vi quân, hậu đáo vi thần.

Mạc đạo quân hành tảo, cánh hữu tảo hành nhân.

Người đến trước được làm vua, người đến sau phải nhận thua làm thần.

Chớ nói anh đi sớm, còn người đi sớm hơn.

39 Mạc tín trực trung trực, tu phòng nhân bất nhân.

Ngay trong ngay cũng đừng tin vội, mà hãy nên phòng nhân , chẳng nhân,

40 Sơn trung hữu trực thụ, thế thượng vô trực nhân.

Núi rừng còn có cây lên thẳng, ngay thẳng trên đời chẳng có ai.

41 Tự hận chi vô diệp, mạc oán thái dương thiên (lệch lạc).

Tự giận cành ta không nảy lá, chớ hờn ánh nắng mặt trời nghiêng.

42 Đại gia đô thị mệnh, bán điểm bất do nhơn.

Tất cả do số mệnh, chút đỉnh chẳng do người.

43 Nhất niên chi kế tại ư xuân, nhất nhật chi kế tại ư dần.

Một năm lo liệu từ xuân, một ngày tính toán từ Dần tính ra.

44 Nhất gia chi kế tại ư hòa, nhất sinh chi kế tại ư cần.

Một nhà mạnh phải thuận hoà, một đời muốn sướng phải lo chuyên cần.

45 Trách nhân chi tâm trách kỷ, thứ kỷ chi tâm thứ nhân [恕 thứ: Suy bụng ta ra bụng người. Luận ngữ : Tử Cống vấn viết : Hữu nhất ngôn nhi khả dĩ chung thân hành chi giả hồ ? Tử viết : Kỳ thứ hồ ! Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân Ông Tử Cống hỏi rằng : Có một chữ nào mà có thể trọn đời mình làm theo chăng ? Đức Khổng Tử đáp : Có lẽ là chữ thứ chăng ? Cái gì mà mình không muốn thì đừng làm cho người khác.]

Lấy trách người để trách mình, lấy thứ mình để thứ tình cho nhau.

46 Thủ khẩu như bình, phòng ý như thành.

Giữ miệng như giữ lục bình, sảy tay rơi vỡ tan tành còn chi.

Giữ ý như giữ thành trì, để giặc vào lọt còn chi là thành.

47 Ninh khả nhân phụ ngã, thiết mạc ngã phụ nhân.

Thà cho người phụ bạc ta, nhất thiết không thể là ta phụ người.

48 Tái tam tu trọng sự, đệ nhất mạc khi tâm.

Việc làm ba bẩy đắn đo, một lần cũng chẳng tự cho dối lòng.

49 Hổ sinh do khả cận, nhân thục bất kham thân.

Hổ lạ còn hay gần gũi được, người quen chưa hẳn đã là thân.

50 Lai thuyết thị phi giả, tiện thị thị phi nhân.

Những người đến nói điều kia nọ, chính ấy con người thích nọ kia.

51 Viễn thủy nan cứu cận hỏa, viễn thân bất như cận lân.

Nước xa khó chữa cháy gần, người thân xa kém hương lân gần kề.

52 Hữu trà hữu tửu đa huynh đệ, cấp nạn hà tằng kiến nhất nhân.

Sẵn chè rượu lắm bạn bè, đến khi gặp nạn chẳng hề thấy ai.

53 Nhân tình tự chỉ trương trương bạc, thế sự như kỳ cục cục tân.

Tình người tựa giấy tờ tờ mỏng, việc thế như cờ ván ván thay.

54 Sơn trung dã hữu thiên niên thụ, thế thượng nan phùng bách tuế nhân.

Núi có cây sống ngàn năm, trên đời ít gặp cụ trăm tuổi già.

55 Lực vi hưu phụ trọng, ngôn khinh mạc khuyến nhân.

Sức hèn chớ vác nặng nhiều, nói không trọng lượng chớ điều khuyên ai.

56 Vô tiền hưu nhập chúng, tao nạn mạc tầm thân.

Không tiền chớ đến chỗ đông, gặp nạn chớ đến cậy trông thân tình.

57 Bình sinh mạc tác trứu my sự, thế thượng ưng vô thiết xỉ nhân.

Việc làm không có trau mày nghĩ, cuộc sống đâu có kẻ nghiến răng.

58 Sĩ giả quốc chi bảo, nho vi tịch thượng trân.

Kẻ sĩ, nước nhà xem vốn quý, muôn đời, thiên hạ trọng nhà nho.

59 Nhược yếu đoạn tửu pháp, tỉnh nhãn khán túy nhân.

Muốn tìm thuốc chữa nghiện, khi tỉnh xem người say.

60 Cầu nhân tu cầu anh hùng hán,tế nhân tu tế cấp thì vô.

Cầu người chọn mặt anh hùng, giúp người giúp lúc bần cùng khốn nguy.

61 Khát thời nhất trích như cam lộ, túy hậu thiêm bôi bất như vô.

Khi khát một giọt như nước thánh, đã say thêm chén chẳng bằng không.

62 Cửu trú lệnh nhân tiện, bần lai thân dã sơ.

Người ở nhờ lâu thành rẻ rúng, nghèo đến nhà thân cũng hóa sơ.

63 Tửu trung bất ngữ chân quân tử, tài thượng phân minh đại trượng phu.

Rượu say không nói là quân tử, tiền của phân minh ấy trượng phu.

64 Xuất gia như sơ, thành Phật hữu dư.

Tu hành sau trước như nhau, thì thành chính quả hoả hầu có dư.

65 Tích kim thiên lượng, bất như minh giải kinh thư.

Vàng đầy ngàn lạng để dành, không bằng thấu tỏ rõ rành sách kinh.

66 Dưỡng tử bất giáo như dưỡng lư, dưỡng nữ bất giáo như dưỡng trư.

Nuôi trai chẳng dạy, nuôi lừa; nuôi gái chẳng dạy chẳng thà nuôi heo.

67 Hữu điền bất canh thương lẫm hư, hữu thư bất độc tử tôn ngu.

Có ruộng chẳng gắng cấy cày, kho không để chịu tháng ngày thiếu ăn.

Có sách chẳng cố học chăm, con cháu ngu dốt có gì sai đâu.

68 Thương lẫm hư hề tuế nguyệt phạp, tử tôn ngu hề lễ nghĩa sơ.

Nghĩa như câu trên

69 Đồng quân nhất dạ thoại, thắng độc thập niên thư.

Cùng anh trò chuyện một đêm, còn hơn đọc sách mười năm miệt mài.

70 Nhân bất thông kim cổ, mã ngưu như khâm cư.

Người không thông hiểu xưa nay, khác nào trâu ngựa được may áo quần.

71 Mang mang tứ hải nhân vô số, ná cá nam nhi thị trượng phu.

Con người vô số trên đời, mấy trang nam tử đáng người trượng phu.

72 Bạch tửu nhưỡng thành diên hảo khách, hoàng kim tán tận vị thu thư.

Rượu ngon thiết bạn tâm đầu, vàng mười tiêu hết mong mua sách về.

73 Cứu nhân nhất mệnh, thắng tạo thất cấp phù đồ.

Dù xây bảy cấp phù đồ, không bằng làm phúc cứu cho một người.

74 Thành môn thất hỏa, ương cập trì ngư.

Cổng thành bị cháy một khi, ao cá bỗng bị vạ lây bất ngờ.

75 Đình tiền sanh thụy thảo, hảo sự bất như vô.

Trước sân dù mọc cỏ thơm, tốt lành có chuyện chẳng hơn thanh nhàn.

76 Dục cầu sanh phú quý, tu hạ tử công phu.

Muốn tìm phú quý lâu dài, phải chịu gian khổ miệt mài công phu.

77 Bách niên thành chi bất túc, nhất đán hoại chi hữu dư.

Trăm năm chưa đủ làm xong,còn như huỷ hoại chỉ trong sớm chiều.

78 Nhân tâm tự thiết, quốc pháp như lô.

Lòng người như sắt như gang, luật pháp lò lửa luyện nên rắn mềm.

79 Thiện hóa bất túc, ác hóa hữu dư.

Hoá trở nên tốt khó thay, biến thành ra xấu được ngay tức thì.

80 Thủy thái thanh tắc vô ngư, nhân thái khẩn tắc vô trí.

Nước quá trong cá chẳng còn, người quá nóng vội trí khôn kém nhiều.

81 Tri giả giảm bán, tỉnh giả toàn vô.

Người biết nếu giảm một nửa, kẻ khôn không biết tìm đâu bây giờ.

82 Tại gia do phụ, xuất giá tòng phu.

Ở nhà vâng ý mẹ cha, đến khi xuất giá thì ta theo chồng

83 Si nhân úy phụ, hiền nữ kính phu.

Kẻ ngốc sợ vợ đủ điều, gái ngoan hiền thục kính yêu người chồng.

84 Thị phi chung nhật hữu, bất thính tự nhiên vô.

Chuyện thị phi suốt ngày sẵn có, chẳng để tai nó tự như không.

85 Ninh khả chính nhi bất túc, bất khả tà nhi hữu dư.

Thà rằng chính trực mà thiếu thốn, chứ không khuất tất để dư thừa.

86 Ninh khả tín kỳ hữu, bất khả tín kỳ vô.

Hãy cứ tin vào điều đã có, chẳng nên tin tưởng chỗ không đâu.

87 Trúc li mao xá phong quang hảo, đạo viện tăng phòng tổng bất như.

Giậu tre nhà lá quang cảnh đẹp, đạo quán tăng phòng vẫn kém xa.

88 Mệnh lý hữu thì chung tu hữu, mệnh lý vô thì mạc cưỡng cầu.

Số mà đã có ắt nên, số mà không có cầu xin làm gì.

89 Đạo viện nghinh tiên khách, thư đường ẩn tướng nho.

Nơi đạo viện đón khách tiên, chốn thư đường ẩn bậc hiền tướng nho.

90 Đình tài thê phượng trúc, trì dưỡng hóa long ngư.

Sân trồng cây trúc cho phượng đỗ, ao chứa thần ngư đợi hoá rồng.

91 Kết giao tu thắng kỷ, tự ngã bất như vô.

Kết bạn chọn kẻ hơn ta, nếu như ta cũng chẳng thà bằng không.

92 Đãn khán tam ngũ nhật, tương kiến bất như vô.

Những để mắt xem dăm bảy bữa, lần đầu mới gặp cũng như không.

93 Nhân tình tự thủy phân cao hạ, thế sự như vân nhậm quyển thư .

Tình người mực nước thấp cao, việc thế mây trôi cuốn vào trải ra.

94 Hội thuyết thuyết đô thị, bất hội thuyết vô lễ.

Người hay càng nói càng hay, người dở cất miệng biết ngay dở òm.

95 Ma đao hận bất lợi, đao lợi thương nhân chỉ.

Mài dao chỉ giận dao không sắc, dao sắc coi chừng dễ đứt tay.

96 Cầu tài hận bất đắc, tài đa hại tự kỷ.

Cầu tài chỉ lo không nhiều của, của nhiều dễ hại đến mình ngay.

97 Tri túc thường túc, chung thân bất nhục.

Biết đủ thường hãy tạm vừa, suốt đời không thể bao giờ nhục thân.

98 Tri chỉ thường chỉ, chung thân bất sỉ.

Biết dừng thường hãy dừng tay, trọn đời ta trách được phần hổ ngươi.

99 Hữu phúc thương tài, vô phúc thương kỷ.

Có phúc hao tổn tiền tài, vô phúc thương tổn họa tai đến người.

100 Sai chi hào ly, thất chi thiên lý.

Sai sót một ly, mất đi nghìn dặm.

101 Nhược đăng cao tất tự ti, nhược thiệp viễn tất tự nhĩ.

Lên cao từ thấp mà lên, bơi xa từ chỗ nông quèn mà xa.

102 Tam tư nhi hành, tái tư khả hĩ.

Đắn đo ba bận mới làm, nghĩ kỹ thêm nữa mới mong không nhầm.

103 Sử khẩu bất như tự tẩu, cầu nhân bất như cầu kỷ.

Miệng sai làm lấy còn hơn, nhờ người chẳng tốt nhờ luôn chính mình.

104 Tiểu thời thị huynh đệ, trưởng đại các hương lý.

Nhỏ còn ruột thịt trong nhà, lớn lên mỗi đứa một phương chia lìa.

105 Đố tài mạc đố thực, oán sinh mạc oán tử.

Oán khi sống chớ hờn khi chết,ghen tiền tài chớ ghét miệng ăn.

106 Nhân kiến bạch đầu sân, ngã kiến bạch đầu hỉ.

Người thấy bạc đầu chừng oán giận, ta nay đầu bạc chẳng ưu sầu.

107 Đa thiểu thiếu niên vong, bất đáo bạch đầu tử.

Biết bao nhiêu kẻ còn niên thiếu, đã chết từ khi chửa bạc đầu.

108 Tường hữu phùng, bích hữu nhĩ.

Tường có mạch, vách có tai.

109 Hảo sự bất xuất môn, ác sự truyền thiên lý.

Việc tốt chẳng ra khỏi nhà, việc xấu thì chóng lan ra khắp vùng.

110 Tặc thị tiểu nhơn, trí quá quân tử.

Gian phi là giống tiểu nhân, nói về cơ trí hơn quân tử nhiều.

111 Quân tử cố cùng, tiểu nhân cùng tư lạm hĩ.

Quân tử bền chí lúc cùng, tiểu nhân cùng sẽ lung tung làm càn.

112 Bần cùng tự tại, phú quý đa ưu.

Nghèo khó tự tại thung dung,giàu sang lắm nỗi mông lung ưu sầu.

113 Bất dĩ ngã vi đức, phản dĩ ngã vi cừu.

Chẳng coi ta kẻ làm ơn, mà coi ta ta lại tệ hơn kẻ thù.

114 Ninh hướng trực trung thủ, bất khả khúc trung cầu.

Hướng mình thu nhận nơi ngay thẳng, chẳng cần cầu cạnh chốn cong queo.

115 Nhân vô viễn lự, tất hữu cận ưu.

Làm người chẳng biết lo xa, hẳn là sầu muộn sảy ra cũng gần.

116 Tri ngã giả vi ngã tâm ưu, bất tri ngã giả vị ngã hà cầu.

Hiểu ta thì bảo ta lo, không hiểu ta bảo ta cần làm chi.

117 Tình thiên bất khẳng khứ, chỉ đãi vũ lâm đầu.

Tạnh khô chẳng chịu đi cho, đợi mưa lướt thướt lần mò bước ra.

118 Thành sự mạc thuyết, phúc thủy nan thu.

Làm được việc chớ nói nhiều, nước mà bị đổ khó chiều vét lên.

119 Thị phi chỉ vị đa khai khẩu, phiền não giai nhân cưỡng xuất đầu.

Phiền não đều do ra mặt vội, rắc rối chỉ bởi lắm lời thôi.

120 Nhẫn đắc nhất thời chi khí, miễn đắc bách nhật chi ưu.

Nén được cơn giận nhất thời, bớt đi được nỗi sầu lo trăm ngày.

121 Cận lai học đắc ô quy pháp, đắc súc đầu thì thả súc đầu.

Gần đây học cách con rùa, lúc nào phải rụt thì ta rụt đầu.

122 Cụ pháp triêu triêu lạc, khi công nhật nhật ưu.

Tuân pháp luật dạ nhẹ nhàng, việc công dối trá băn khoăn tối ngày.

123 Nhân sinh nhất thế, thảo sinh nhất xuân.

Con người sinh sống một đời, cỏ cây nảy nở một thời tiết xuân.

124 Bạch phát bất tuỳ lão nhân khứ, khan khan hựu thị bạch đầu ông.

Tóc bạc chẳng bỏ người già, trông qua trông lại thành ông bạc đầu.

125 Nguyệt đáo thập ngũ quang minh thiểu, nhân đáo trung niên vạn sự hưu.

Trăng mười lăm đã chừng bớt sáng, người tuổi trung niên mọi chuyện dừng.

126 Nhi tôn tự hữu nhi tôn phúc, mạc vị nhi tôn tác mã ngưu.

Cháu con có phúc cháu con, chớ vì con cháu mà làm ngựa trâu.

127 Nhân sinh bất mãn bá, thường hoài thiên tuế ưu.

Đời người sống chẳng đầy trăm, thường ôm ấp những ngàn năm lo phiền.

128 Kim triêu hữu tửu kim triêu túy, minh nhật sầu lai minh nhật ưu.

Hôm nay có rượu ta say đã, ngày mai buồn đến ngày mai buồn.

129 Lộ phùng hiểm xứ nan hồi tị, sự đáo đầu lai bất tự do.

Đường đi hiểm trở sao tránh khỏi, sự đã đến rồi khó tự do.

130 Dược năng y giả bệnh, tửu bất giải chân sầu.

Thuốc chữa được bệnh chưa sâu, rượu sao khuây nổi nỗi sầu thấm xương.

131 Nhân bần bất ngữ, thủy bình bất lưu.

Người nghèo biết nói năng chi, mặt nước bằng phẳng sức gì lưu thông.

132 Nhất gia hữu nữ bách gia cầu, nhất mã bất hành bách mã ưu.

Một nhà có gái trăm nhà hỏi, một ngựa không đi trăm ngựa lo.

133 Hữu hoa phương chước tửu, vô nguyệt bất đăng lâu.

Có hoa chuốc rượu vì hoa, trăng kia chẳng mọc lên lầu làm chi.

134 Tam bôi thông đại đạo, nhất túy giải thiên sầu.

Nhấp ba ly tỏ đạo trời, một cơn say giải ngàn đời sầu bi.

135 Thâm sơn tất cánh tàng mãnh hổ, đại hải chung tu nạp tế lưu.

Rừng sâu ẩn chứa loài hổ dữ, biển lớn tận thu mọi nhánh sông.

136 Tích hoa tu kiểm điểm, ái nguyệt bất sơ đầu.

Tiếc hoa nên phải giữ gìn, yêu trăng chớ có chải đầu làm chi.

137 Đại để tuyển tha cơ cốt hảo, bất sát hồng phấn dã phong lưu.

Kén người da thịt mịn màng, chẳng cần trang điểm vẫn là phong lưu.

138 Thụ ân thâm xứ nghi tiên thoái, đắc ý nùng thì tiện khả hưu .

Chỗ ơn sâu nặng nên rút trước, gặp thời đắc ý phải nên thôi.

139 Mạc đãi thị phi lai nhập nhĩ, tòng tiền ân ái phản vi cừu.

Đừng nghe hay dở lọt tai, mà ân ái trước từ nay thành thù.

140 Lưu đắc ngũ hồ minh nguyệt tại, bất sầu vô xứ hạ kim câu.

Giữ được ngũ hồ trăng sáng mãi, chẳng lo không chốn để buông câu.

141 Hưu biệt hữu ngư xứ, mạc luyến thiển than đầu.

Đừng rời nơi có cá, chớ luyến bãi đậu nông.

142 Khứ thì chung tu khứ, tái tam lưu bất trú.

Cần đi phải quyết ra đi, chứ đừng lưu lại chỉ vì mời dai.

143 Nhẫn nhất cú, tức nhất nộ, nhiêu nhất trước, thoái nhất bộ.

Nhịn một câu, nén một giận, tha một lần, lùi một bước

144 Tam thập bất hào, tứ thập bất phú, ngũ thập tương lai tầm tử lộ.

Ba mươi chẳng sang, bốn mươi chẳng giàu, năm mươi sắp sửa tìm đường về cõi âm.

145 Sinh bất nhận hồn, tử bất nhận thi.

Sống chẳng nhận hồn, chết không nhận xác.

146 Phụ mẫu ân thâm chung hữu biệt, phu thê nghĩa trọng dã phân ly.

Cha mẹ ơn sâu còn cách biệt, vợ chồng nghĩa nặng cũng chia phôi.

147 Nhân sinh tự điểu đồng lâm túc, đại hạn lai thời các tự phi.

Người như chim ở chung rừng, khi tai nạn tới đều vùng tự bay.

148 Nhân thiện bị nhân khi, mã thiện bị nhân kỵ.

Người lành tất bị người bắt nạt, ngựa lành ắt bị người ta cưỡi liền.

149 Nhân vô hoạch tài bất phú, mã vô dã thảo bất phì.

Tiền không bất nghĩa sao giàu nổi, ngựa không cỏ tối béo làm sao.

150 Nhân ác nhân phạ thiên bất phạ, nhân thiện nhân khi thiên bất khi.

Kẻ ác người sợ trời không sợ, người hiền người khinh trời chẳng khinh.

151 Thiện ác đáo đầu chung hữu báo, chỉ tranh lai tảo dữ lai trì.

Thiện ác cuối cùng rồi sẽ báo, chỉ còn sớm muộn đó mà thôi.

152 Hoàng hà thượng hữu trừng thanh nhật, khởi khả nhân vô đắc vận thời.

Hoàng hà còn có hôm trong, con người sao thể mãi không gặp thời.

153 Đắc sủng tư nhục, an cư lự nguy.

Được chiều chuộng nghĩ khi bị nhục, sống yên lành lo lúc khốn nguy.

154 Niệm niệm hữu như lâm địch nhật, tâm tâm thường tự quá kiều thì.

Luôn nghĩ khi gặp giặc thù, hằng lo tựa lúc qua cầu chênh vênh.

155 Anh hùng hành hiểm đạo, phú quý tự hoa chi.

Anh hùng ngại chi đi đường hiểm, phú quý tựa như một nhánh hoa.

156 Nhân tình mạc đạo xuân quang hảo, chỉ phạ thu lai hữu lãnh thì.

Tình người chớ bảo như xuân đẹp, chỉ sợ thu sang gió lạnh lùng.

157 Tống quân thiên lý, chung tu nhất biệt.

Tiễn nhau ngàn dặm thẫn thờ, cuối cùng cũng phải có giờ chia tay.

158 Đãn tương lãnh nhãn khán bàng giải, khán nhĩ hoành hành đáo kỷ thì.

Lạnh lùng theo dõi con cua, đi ngang mãi vậy xem bò đến đâu.

159 Kiến sự mạc thuyết, vấn sự bất tri.

Thấy việc chớ nói năng chi, hỏi việc ta chẳng biết gì mà thưa.

160 Nhàn sự hưu quản, vô sự tảo quy.

Việc người chớ quản làm chi, khi không có việc sớm về cho yên.

161 Giả đoạn nhiễm tựu chân hồng sắc, dã bị bàng nhơn thuyết thị phi.

Vải dù nhuộm đúng màu tươi đỏ, cũng bị người ta nói nọ kia.

162 Thiện sự khả tác, ác sự mạc vi.

Việc tốt nên cố, việc xấu đừng làm.

163 Hứa nhân nhất vật, thiên kim bất di.

Hứa người một vật, nghìn vàng chẳng thay.

164 Long sinh long tử, hổ sinh báo nhi.

Trứng rồng lại nở ra rồng, hùm beo lại đẻ ra loài hùm beo.

165 Long du thiển thủy tao hà hí, hổ lạc bình dương bị khuyển khi.

Rồng gặp nước nông tôm bỡn cợt, hổ xuống đồng bằng bị chó khinh.

166 Nhất cử thủ đăng long hổ bảng, thập niên thân đáo phượng hoàng trì.

Ngước trông tên bảng hổ treo, mười năm thân đã tới ao phượng hoàng.

167 Thập niên song hạ vô nhân vấn, nhất cử thành danh thiên hạ tri.

Mười năm đèn sách ai hay, thi đỗ thiên hạ biết ngay đến mình.

168 Tửu trái tầm thường hành xứ hữu, nhân sinh thất thập cổ lai hi.

Thông thường nợ rượu nhiều nơi có, người thọ bảy mươi vẫn hiếm mà.

169 Dưỡng nhi đãi lão, tích cốc phòng cơ.

Nuôi con mong cậy lúc già, tích thóc phòng lúc mất mùa thiếu ăn.

170 Kê đồn cẩu trệ chi súc, vô thất kỳ thì.

Những con mèo chó lợn gà, chăm nuôi sinh sản tính ra đúng thì.

171 Sổ khẩu chi gia, khả dĩ vô cơ hĩ.

Nhà vài ba miệng kể chi, quanh năm chẳng có ngại gì thiếu ăn.

172 Thường tương hữu nhật tư vô nhật, mạc bả vô thì đương hữu thì.

Ngày có thường nghĩ ngày không, chớ đợi ngày không mà trông ngày có.

173 Thì lai phong tống Đằng Vương các, vận khứ lôi oanh Tiến Phúc bi.

Vận hết, sét tan bia Tiến Phúc; gặp thời gió thổi các Đằng Vương.

174 Nhập môn hưu vấn vinh khô sự, quan khán dung nhan tiện đắc tri.

Bước vào chớ hỏi nhà may rủi, nhìn ngắm dung nhan biết hết mà.

175 Quan thanh thư lại sấu, thần linh miếu chúc phì.

Quan liêm thư lại cũng gầy, thần thiêng đền miếu chất đầy quả hoa.

176 Tức khước lôi đình chi nộ, bãi khước hổ lang chi uy.

Nén được cơn giận lôi đình, khỏi phải sợ oai lang hổ.

177 Nhiêu nhân toán chi bản, thâu nhân toán chi cơ.

Bao dung là gốc tính toan, chịu thua người mới hoàn toàn trí mưu.

178 Hảo ngôn nan đắc, ác ngữ dị thi.

Lời hay khó được đem làm, lời dở dễ được sẵn sàng thực thi.

179 Nhất ngôn ký xuất, tứ mã nan truy.

Một lời đã trót nói ra, dẫu rằng bốn ngựa khó mà đuổi theo.

180 Đạo ngô hảo giả thị ngô tặc, đạo ngô ác giả thị ngô sư.

Nói ta hay chính hại ta, nói điều ta dở chính là thầy ta.

181 Lộ phùng hiểm xứ tu đương tị, bất thị tài nhân mạc hiến thi.

Gặp đường hiểm nên tránh đi, không phải người biết đọc thơ làm gì.

182 Tam nhân đồng hành, tất hữu ngã sư, trạch kỳ thiện giả nhi tòng chi, kỳ bất thiện giả nhi cải chi.

Ba người cùng đi, ắt có thầy ta, chọn người lành tốt, cố học cho hay, người không lành tốt, liệu mà sửa ngay.

183 Thiếu tráng bất nỗ lực, lão đại đồ bi thương.

Lúc trẻ không cố sức, già đến những đau thương.

184 Nhân hữu thiện nguyện, thiên tất hựu chi.

Con người mong muốn tốt lành,trời kia ắt hẳn cùng dành giúp cho.

185 Mạc ẩm mão thì tửu, hôn hôn túy đáo dậu.

Chớ có uống rượu sớm mai, lơ mơ dở tỉnh dở say đến chiều.

186 Mạc mạ dậu thì thê, nhứt dạ thụ cô thê.

Cũng đừng mắng vợ buổi hôm, suốt đêm phải chịu nằm không một mình.

187 Chủng ma đắc ma, chủng đậu đắc đậu.

Trồng vừng thị lại hái vừng, trồng đậu hái đậu xin đừng kêu ca.

188 Thiên nhãn khôi khôi, sơ nhi bất lậu.

Lưới trời lồng lộng bao la, tuy là thưa đấy nhưng mà khó chui.

189 Kiến quan mạc hướng tiền, tố khách mạc tại hậu.

Thấy quan chớ nhìn trước, làm khách đừng ở sau.

190 Ninh thiêm nhất đẩu, mạc thiêm nhất khẩu.

Thà thêm một thưng, chớ thêm một miệng.

191 Đường lang bổ thiền, khởi tri hoàng tước tại hậu.

Bọ ngựa rình bắt con ve, biết đâu chim sẻ đang nhè sau lưng.

192 Bất cầu kim ngọc trùng trùng quý, đãn nguyện nhi tôn cá cá hiền.

Chẳng cầu vàng ngọc cho nhiều, chỉ mong con cháu thảy đều hiền lương.

193 Nhất nhật phu thê, bách thế nhân duyên.

Một ngày vợ chồng bén hơi, đó là duyên kiếp trăm đời trước sau.

194 Bách thế tu lai đồng thuyền độ, thiên thế tu lai cộng chẩm miên.

Trăm kiếp tu được chung thuyền, nghìn đời tu được gối giường ngủ chung.

195 Sát nhân nhất vạn, tự tổn tam thiên.

Diệt được một vạn đối phương, tự mình cũng phải tổn thương ba nghìn.

196 Thương nhân nhất ngữ, lợi như đao cát.

Một lời nói hại người ta, không kém bén ngọt như là dao đâm.

197 Khô mộc phùng xuân do tái phát, nhân vô lưỡng độ tái thiếu niên.

Gặp xuân cây héo đâm chồi lại, người chẳng hai lần tuổi thiếu niên.

198 Vị vãn tiên đầu túc, kê minh tảo khán thiên.

Chớm khuya đi ngủ cho mau, sớm mai gà gáy ngắm bầu trời trong.

Tướng tướng hung tiền kham tẩu mã, công hầu đỗ lý hảo xanh thuyền.

Tầm nhìn khanh tướng thường xa rộng, đủ sức thuyền bơi với ngựa phi.

199 Phú nhân tư lai niên, cùng nhân tư nhãn tiền.

Giàu có nghĩ chuyện sang năm, nghèo lo trước mắt xem nhằm vào đâu.

200 Thế thượng nhược yếu nhân tình hảo, xa khứ vật kiện mạc thủ tiền.

Ở đời muốn có tình thân, đông tiền cắc bạc chớ nên cò kè.

201 Tử sinh hữu mệnh, phú quý tại thiên.

Sống chết có số, giàu sang bởi trời.

202 Kích thạch nguyên hữu hỏa, bất kích nãi vô yên.

Đánh đá mới có lửa lên, nếu không đánh đá khói nhen cách nào.

203 Nhân học thủy tri đạo, bất học diệc đồ nhiên.

Học nên người biết thấp cao, nếu người không học biết bao phí hoài.

204 Mạc tiếu tha nhân lão, chung tu hoàn đáo lão.

Chớ cười người khác tóc pha, cuối cùng rồi cũng đến ta da mồi.

205 Đãn năng y bản phận, chung tu vô phiền não.

Nương theo duyên phận mà vui, thì bao phiền não không mời cũng đi.

206 Quân tử ái tài, thủ chi hữu đạo.

Quân tử thích tiền tài, thu dùng theo đạo lý.

207 Trinh phụ ái sắc, nạp chi dĩ lễ.

Gái trinh yêu sắc đẹp, trao gửi đúng lễ nghi.

208 Thiện hữu thiện báo, ác hữu ác báo. Bất thị bất báo, nhật tử vị đáo.

Ở dở gặp dở, ở hay gặp hay; nếu mà chưa gặp, vì chưa đến ngày.

210 Nhân nhi vô tín, bất tri kỳ khả dã.

Người mà không có lòng tin, thì ai biết sẽ làm nên chuyện gì.

211 Nhất nhân đạo hảo, thiên nhân truyền thực.

Một người bảo tốt: để xem; nghìn người bảo tốt mới tin: thật rồi.

212 Phàm sự yếu hảo, tu vấn tam lão.

Muốn cho hoàn hảo việc ta, hãy hỏi ý kiến dăm ba cụ già.

213 Nhược tranh tiểu khả, tiện thất đại đạo.

Cứ mà xét nét cỏn con, những gì đánh mất ắt còn lớn hơn.

214 Niên niên phòng cơ, dạ dạ phòng đạo.

Hàng năm phòng chuyện đói nghèo, hàng đêm phòng chuyện trộm theo vào nhà.

215 Học giả như hòa như đạo, bất học giả như cảo như thảo.

Học như lúa nếp lúa mùa, không học cỏ dại cỏ khô ích gì

216Ngộ ẩm tửu thì tu ẩm tửu, đắc cao ca xứ thả cao ca.

Gặp nơi cần uống nên nâng chén, vui chốn hoà ca hãy hát vang.

217 Nhân phong xuy hỏa, dụng lực bất đa.

Nhân gió thổi lửa, dùng sức không nhiều.

218 Bất nhân ngư phụ dẫn, chẩm đắc kiến ba đào.

Ông chài nếu chẳng đưa đường,thì sao thấy biển sóng nhường ấy cao.

219 Vô cầu đáo xứ nhân tình hảo, bất ẩm tòng tha tửu giá cao.

Không cầu mọi chốn tình người tốt, chớ uống theo ai giá rượu cao.

220 Tri sự thiểu thì phiền não thiểu, thức nhân đa xứ thị phi đa.

Chuyện ít phiền não ít theo, biết nhiều người lắm càng nhiều thị phi.

221 Nhập sơn bất phạ thương nhân hổ, chỉ phạ nhân tình lưỡng diện đao.

Chẳng lo vào núi hổ vồ, như dao hai mặt đáng lo tình người.

222 Cường trung cánh hữu cường trung thủ, ác nhân tu dụng ác nhân ma.

Người ác nên dùng người ác trị, hung cường còn kẻ hung cường hơn.

223 Hội sử bất tại gia hào phú, phong lưu bất dụng trước y đa.

Khéo xử đâu phải phú gia, đâu nhiều quần áo mới là phong lưu.

224 Quang âm tự tiễn, nhật nguyệt như thoa.

Thời gian như tên bắn, ngày tháng tựa thoi đưa.

225 Thiên thời bất như địa lợi, địa lợi bất như nhân hòa.

Thiên thời kém địa lợi xa, địa lợi lại kém nhân hoà xa hơn.

226 Hoàng kim vị vi quý, an lạc trị tiền đa.

Vàng nén phải đâu là quý giá, yên vui ấy mới thực ngàn vàng.

227 Thế thượng vạn ban giai hạ phẩm, tư lượng duy hữu độc thư cao.

Mọi nghề đều kém trên đời, duy có đọc sách ấy thời thanh cao.

228 Thế gian hảo ngữ thư thuyết tận, thiên hạ danh sơn tăng chiếm đa.

Lời hay sách chép từng pho, danh sơn thiên hạ thầy tu chiếm nhiều.

229 Vi thiện tối lạc, vi ác nan đào.

Làm điều thiện rất sướng vui, làm việc ác tránh lưới trời được sao.

230 Dương hữu quỵ nhũ chi ân, nha hữu phản bộ chi nghĩa.

Ghi ơn dê biết bù quỳ, trả nghĩa quạ mớm mồi về mẹ cha.

231 Nhĩ cấp tha vị cấp, nhân nhàn tâm bất nhàn.

Mình vội người có vội đâu, người nhàn tâm lại chẳng nhàn vì sao.

232 Ẩn ác dương thiện, chấp kỳ lưỡng đoan.

Nên đem điều thiện giương cao, còn như điều ác gắng sao mờ dần.

233 Thê hiền phu họa thiểu, tử hiếu phụ tâm khoan.

Vợ hiền chồng ít họa, con hiếu cha yên lòng.

234 Ký trụy phủ tắng, phản cố vô ích.

Nồi niêu rơi vỡ, ngoảnh trông ích gì.

235 Phiên phúc chi thủy, thu chi thực nan.

Nước nghiêng đổ đi, thu về sao được.

236 Nhân sinh tri túc hà thì túc, nhân lão thâu nhàn thả thị nhàn.

Con người biết đủ thì luôn đủ, cảnh già tạm nhàn ấy được nhàn.

237 Đãn hữu lục dương kham hệ mã, xứ xứ hữu lộ thấu trường an.

Chỉ cần bóng mát dừng chân ngựa, khắp nẻo đều đi được đế đô.

238 Kiến giả dị, học giả nan.

Trông thì dễ, học thì khó.

239 Mạc tương dung dị đắc, tiện tác đẳng nhàn khan.

Đừng cho có được dễ dàng, mà coi rẻ rúng xem thường xem khinh.

240 Dụng tâm kế giảo ban ban thác, thối bộ tư lường sự sự nan.

Dụng tâm tính toán đều sai, khi lùi một bước thấy đầy khó khăn..

241 Đạo lộ các biệt, dưỡng gia nhất ban.

Mỗi đường đi tuy rằng khác nẻo, với gia đình một kiểu như nhau.

242 Tòng kiệm nhập xa dị, tòng xa nhập kiệm nan.

Tiện tằn dễ nhập xa hoa, xa hoa rất khó đổi ra tiện tằn.

243 Tri âm thuyết dữ tri âm thính, bất thị tri âm mạc dữ đàn.

Tri âm chuyện với tri âm, chẳng tri âm gảy đàn cầm làm chi.

244 Điểm thạch hóa vi kim, nhân tâm do vị túc.

Biến đá cho hoá ra vàng,vẫn chưa thoả mãn lòng tham con người.

245 Tín liễu đỗ, mại liễu ốc.

Tin vào bụng dạ, bán bỏ nhà sân.

246 Tha nhân quan hoa, bất thiệp nhĩ mục.

Người ta ngắm hoa, mắt chàng chẳng bận

247 Tha nhân lục lục, bất thiệp nhĩ túc.

Người ta lận đận, chàng chẳng bấn chân.

248 Thùy nhân bất ái tử tôn hiền, thùy nhân bất ái thiên chung túc.

Ai không thích cháu con hiền thục, ai không ưa ngàn hộc thóc kho.

249 Mạc bả chân tâm không kế giảo, nhi tôn tự hữu nhi tôn phúc.

Chẳng nên lo mãi xa gần, cháu con đã có phúc phần cháu con.

250 Dữ nhân bất hòa, khuyến nhân dưỡng nga.

Với người bất hoà, khuyên họ nuôi ngỗng.

251 Dữ nhân bất mục, khuyến nhân giá ốc.

Với người bất mục, khuyên họ chống nhà.

252 Đãn hành hảo sự, mạc vấn tiền trình.

Hãy làm những việc tốt lành, chớ không cần hỏi tiền trình làm chi.

253 Hà hiệp thủy cấp, nhân cấp kế sinh.

Sông hẹp thì nước chảy nhanh, người cơn nguy cấp nảy sinh chước mầu.

254 Minh tri sơn hữu hổ, mạc hướng hổ sơn hành.

Biết rõ cọp trong rừng, đừng qua rừng có cọp.

255 Lộ bất hành bất đáo, sự bất vi bất thành.

Đường không đi không đến, việc không làm không nên.

256 Nhân bất khuyến bất thiện, chung bất đả bất minh.

Người không răn không thiện, chuông không đánh không rền.

257 Vô tiền phương đoạn tửu, lâm lão thủy khán kinh.

Hết tiền chừa rượu chậm rồi, già mới đọc sách chao ơi muộn màng.

258 Điểm tháp thất tằng, bất như ám xứ nhất đăng.

Thắp sáng khắp bảy tầng lầu, không bằng chỗ tối cho nhau ngọn đèn.

259 Vạn sự khuyến nhân hưu man muội, cử đầu tam xích hữu thần minh.

Muôn sự khuyên ai đừng ám muội, ngẩng đầu ba thước có thần minh.

260 Đãn tồn phương thốn thổ, lưu dữ tử tôn canh.

Những còn tấc đất dày âm đức, để lại cho con cháu cấy cày.

261 Diệt khước tâm đầu hỏa, tích khởi Phật tiền đăng.

Nếu hay dập tắt lửa lòng, thì là ta đã đèn chong phật tiền.

262 Tinh tinh thường bất túc, mộng mộng tác công khanh.

Sành sõi thì thường không đủ sống, lơ mơ hoá lại được công khanh.

263 Chúng tinh lãng lãng, bất như cô nguyệt độc minh.

Muôn sao lấp lánh đầy trời, không bằng một mảnh trăng soi khắp vùng.

264 Huynh đệ tương hại, bất như tự sinh.

Anh em cành lại lấn cành, sao bằng tự lực một mình còn hơn.

265 Hợp lý khả tác, tiểu lợi mạc tranh.

Những điều hợp lý nên làm, những món lợi nhỏ chớ tham tranh giành.

266 Mẫu đơn hoa hảo không nhập mục, táo hoa tuy tiểu kết thật thành.

Mẫu đơn hoa đẹp ngắm chơi, táo hoa nhỏ xíu nhưng rồi có ăn.

267 Khi lão mạc khi tiểu, khi nhân tâm bất minh.

Dối già chớ dối trẻ con, dối người lòng dạ đâu còn thông minh.

268 Tùy phận canh sừ thu địa lợi, tha thì bão noãn tạ thương thiên.

Yên phận cày bừa thu hoạch khá, gặp thời no ấm tạ trời xanh.

269 Đắc nhẫn thả nhẫn, đắc nại thả nại.

Cần nhin thì nhịn, cần nín thì nín.

270 Bất nhẫn bất nại, tiểu sự thành đại.

Không nhịn không nín, việc nhỏ thành lớn.

271 Tương luận sính anh hùng, gia kế tiệm tiệm thoái.

Bàn luận ra vẻ anh hùng, thì rồi gia kế coi chừng đi lui.

272 Hiền phụ lệnh phu quý, ác phụ lệnh phu bại.

Vợ hiền chồng được giàu sang, vợ ác chồng phải tan hoang cửa nhà.

273 Nhất nhân hữu khánh, triệu dân hàm lại.

Một người có phúc đứng đầu, triệu dân trông cậy ơn sâu đời đời.

274 Nhân lão tâm vị lão, nhân cùng chí mạc cùng.

Người già lòng vẫn trẻ trung, người quẫn nhưng chí chẳng cùng mới hay.

275 Nhân vô thiên nhật hảo, hoa vô bách nhật hồng.

Người không tốt cả nghìn ngày, hoa không giữ đủ trăm ngày thắm tươi.

276 Sát nhân khả thứ, tình lý nan dung.

Giết người sao có thể tha, cả tình cả lý hai đà không dung.

277 Sạ phú bất như tân thụ dụng, sạ bần nan cải cựu gia phong.

Mới giàu sướng nhất tiêu pha, mới nghèo khó đổi nếp nhà xa xưa.

278 Tọa thượng khách thường mãn, tôn trung tửu bất không.

Khách vui kín cả chỗ ngồi, rượu vui chớ để chén vơi cầm chừng.

279 Ốc lậu cánh tao liên niên vũ, hành thuyền hựu ngộ đả đầu phong.

Nhà dột lại gặp mưa dầm, đi thuyền lại bị gió đâm ngang đầu.

280 Duẩn nhân lạc thác phương thành trúc, ngư vị bôn ba thủy hóa long.

Măng do bóc bẹ nên thành trúc, cá có bôn ba mới hoá rồng.

281 Ký đắc thiếu niên kỵ trúc mã, khán khán hựu thị bạch đầu ông.

Nhớ hồi ngựa trúc nhong nhong, nhìn xem giờ đã nên ông bạc đầu.

282 Lễ nghĩa sanh ư phú túc, đạo tặc xuất ư bần cùng.

Lễ nghĩa sinh tự giàu sang, trộm cướp nảy tự bần cùng mà ra.

283 Thiên thượng chúng tinh giai củng bắc, thế gian vô thủy bất triều đông.

Trên trời muôn sao chầu Bắc đẩu, thế gian mọi dòng chảy về Đông.

284 Quân tử an bần, đạt nhân tri mệnh.

Quân tử vui với cảnh nghèo, thấu tình người thể thuận theo lẽ đời.

285 Trung ngôn nghịch nhĩ lợi ư hành, lương dược khổ khẩu lợi ư bệnh.

Lời thẳng trái tai mau được việc, thuốc hay đắng miệng khỏi cơn đau.

286 Thuận thiên giả tồn, nghịch thiên giả vong.

Thuận với tự nhiên thì tồn tại, chẳng theo quy luật ắt tiêu vong.

287 Nhân tham tài tắc tử, điểu tham thực tắc vong.

Người vì tham của chết oan, chim vì tham thực vạ mang vào mình.

288 Phu thê tương hợp hảo, cầm sắt dữ sênh hoàng.

Vợ chồng vui vẻ thuận hoà, khác nào đàn nhị sênh ca nhịp nhàng.

289 Hữu nhi bần bất cửu, vô tử phú bất trường.

Có con nghèo cũng chằng lâu, không con thì dẫu có giầu chẳng dai.

290 Thiện tất thọ lão, ác tất tảo vong.

Ở lành ắt hẳn sống lâu, ở ác ắt hẳn chết mau chẳng chầy.

291 Sảng khẩu thực đa thiên tác bệnh, khoái tâm sự quá khủng sinh ương.

Sướng miệng ăn nhiều sinh bệnh tật, việc khi vui quá sợ tai ương.

292 Phú quý định yếu an bản phận, bần cùng bất tất uổng tư lương.

Giàu sang được phận giàu sang, nghèo nàn cũng mặc nhọc lòng làm chi.

293 Họa thủy vô phong không tác lãng, tú hoa tuy hảo bất văn hương.

Nước vẽ gió không mà có sóng, hoa thêu đẹp vậy thiếu mùi hương.

294 Tham tha nhất đẩu mễ, thất khước bán niên lương.

Vì tham một đấu gạo thôi, để cho mất nửa năm trời thóc lương.

295 Tranh tha nhất cước đồn, phản thất nhất trửu dương.

Tranh giành một cẳng lợn lòi, trở thành mất đứt một đùi sơn dương.

296 Long quy vãn động vân do thấp, xạ quá xuân sơn thảo mộc hương.

Rồng về động cũ mây còn ẩm, cày vượt rừng xuân cỏ vẫn thơm.

297 Bình sinh chỉ hội lượng nhân đoản, hà bất hồi đầu bả tự lường.

Chuyên đi xét nét lỗi người, sao không quay lại mà soi lòng mình.

298 Kiến thiện như bất cập, kiến ác như thám thang.

Thấy lành, lo chậm tham gia; thấy ác, chạm nước nóng già, rụt tay.

299 Nhân bần chí đoản, mã sấu mao trường.

Người nghèo chí khí cũng nông, ngựa gầy trông đến bộ lông cũng dài.

300 Tự gia tâm lý cấp, tha nhân vị tri mang.

Tự trong nhà rối bòng bong, người ngoài đã biết vân mòng nào đâu.

301 Bần vô đạt sĩ tương kim tặng, bệnh hữu cao nhân thuyết dược phương.

Nghèo không kẻ tốt mang vàng giúp, bệnh sẵn người lành mách thuốc cho.

302 Xúc lai mạc dữ thuyết, sự quá tâm thanh lương.

Gặp va chạm chẳng đối lời, việc qua đi dạ thảnh thơi thanh nhàn.

303 Thu chí mãn sơn đa tú sắc, xuân lai vô xứ bất hoa hương.

Thu tới núi rừng màu sắc đẹp, xuân về khắp chốn ngát hoa hương.

304 Phàm nhân bất khả mạo tướng, hải thủy bất khả đẩu lường.

Người ta không thể tin tướng mặt, nước biển làm sao lấy đấu đong.

305 Thanh thanh chi thủy, vi thổ sở phòng.

Dòng nước trong xanh, bị bờ đất chắn.

306 Tế tế chi sĩ , vị tửu sở thương .

Kẻ sĩ đứng đắn, vì rượu ngả nghiêng.

307 Khao thảo chi hạ, hoặc hữu lan hương.

Hoặc có hoa lan giữa vùng cỏ dại.

308 Mao từ chi ốc, hoặc hữu hầu vương.

Hoặc có công hầu dưới mái nhà tranh.

309 Vô hạn chu môn sanh ngạ biễu, kỷ đa bạch ốc xuất công khanh.

Biết bao cửa son sinh đói rách, có nhiều lều nát nảy công khanh.

310 Túy hậu kiền khôn đại, hồ trung nhật nguyệt trường.

Tỉnh rượu trời đât cao rộng quá, trong say ngày tháng thảnh thơi thay.

311 Vạn sự giai dĩ định, phù sinh không bạch mang.

Vạn sự trên đời như định sẵn, khổ cho cuộc sống cứ lo toan.

312 Thiên lý tống hào mao, lễ khinh nhân nghĩa trọng.

Cỏn con nghìn dặm gửi đi, lễ kia nặng một tình này gấp trăm.

313 Nhất nhân truyền hư, bách nhân truyền thật.

Một người truyền chuyện không đâu, trăm người truyền lại thực hầu như in.

314 Thế sự minh như kính, tiền trình ám tự tất.

Việc đời sáng tự tấm gương, mà đường phía trước tối nhường sơn đen.

315 Quang âm hoàng kim nan mãi, nhứt thế như câu quá khích.

Thời gian quí báu hơn vàng, cuộc đời bóng ngựa qua song chóng tàn.

316 Lương điền vạn khoảnh, nhật thực nhất thăng.

Vạn khoảnh ruộng liền, ngày ăn một đấu.

317 Đại hạ thiên gian, dạ miên bát xích.

Nghìn gian nhà rộng, đêm ngủ nửa gian.

318 Thiên kinh vạn điển, hiếu nghĩa vi tiên.

Nghìn kinh vạn điển dẫu nhiều, nhưng điều hiếu nghĩa là điều trước tiên.

319 Nhất tự nhập công môn, cửu ngưu đà bất xuất.

Một chữ đưa vào cửa công, dẫu chín trâu khoẻ chớ hòng lôi ra.

320 Nha môn bát tự khai, hữu lý vô tiền mạc tiến lai.

Cửa nha môn mở công khai, lý nhiều tiền ít chớ hoài tới nơi.

321 Phú tòng thăng hợp khởi, bần nhân bất toán lai.

Giàu gom từng đấu mà nên, nghèo vì tính toán ta xem kém người.

322 Gia trung vô tài tử, quan tòng hà xứ lai.

Trong nhà con chẳng tài năng, muốn nên quan hỏi mở đường từ đâu.

323 Vạn sự bất do nhân kế giảo, nhất sinh đô thị mệnh an bài.

Muôn việc phải đâu người tính rắp, một đời như đã sắp bài xong.

324 Cấp hành mạn hành, tiền trình chỉ hữu đa thiểu lộ.

Dù ai đi chậm đi nhanh, đoạn đường phía trước rành rành bấy nhiêu.

325 Nhân gian tư ngữ, thiên văn nhược lôi.

Chuyện kín thế gian, trời nghe tựa sấm.

326 Ám thất khuy tâm, thần mục như điện.

Lòng tà ngõ tối, thần thấy như gương.

327 Nhất hào chi ác, khuyến nhân mạc tác.

Điều ác một mảy, khuyên người chớ làm

328 Nhất hào chi thiện, dữ nhân phương tiện.

Điều thiện một mảy, cùng người góp công.

329 Khi nhân thị họa, nhiêu nhân thị phúc.

Lừa người phải tội, giúp người được lành.

330 Thiên nhãn khôi khôi, báo ứng thậm tốc.

Mắt trời vời vợi, báo ứng rất nhanh.

332 Thánh hiền ngôn ngữ, thần khâm quỷ phục.

Những lời nói bậc thánh hiền, quỷ ma khâm phục thần tiên nể vì.

333 Nhân các hữu tâm, tâm các hữu kiến.

Mỗi người đều có tấm lòng, mỗi lòng mỗi khác không cùng như nhau.

334 Khẩu thuyết bất như thân phùng, nhĩ văn bất như mục kiến.

Miệng nói không bằng mình gặp, tai nghe không bằng mắt thấy.

335 Dưỡng quân thiên nhật, dụng tại nhứt triêu.

Nuôi quân nghìn ngày, dùng trong một sớm.

336 Quốc thanh tài tử quý, gia phú tiểu nhi kiêu.

Đất nước thanh bình tài tử quí, gia đình giàu có trẻ con kiêu.

337 Lợi đao cát thể ngân dị hợp, ác ngữ thương nhân hận bất tiêu.

Lưỡi đao cắt thịt mau liền vết, lời ác hại người hận khó quên.

338 Công đạo thế gian duy bạch phát, quý nhân đầu thượng bất tằng nhiêu.

Thế gian đầu bạc là công nhất, kể cả quan to cũng chằng tha.

339 Hữu tiền kham xuất chúng, vô y lãn xuất môn.

Sẵn tiền hay đến đám đông, thiếu áo thì rất ngại ngùng đi ra.

340 Vi quan tu tác tướng, cập đệ tất tranh tiên.

Làm quan làm thừa tướng, đi thi phải đỗ đầu.

341 Miêu tòng địa phát, thụ hướng chi phân.

Mầm nẩy từ đất, cây nẩy ra cành.

342 Phụ tử hòa nhi gia bất thoái, huynh đệ hòa nhi gia bất phân.

Cha con hoà nhà không suy thoái, anh em hoà há phải phân chia.

343 Quan hữu chính điều, dân hữu tư ước.

Quan có phép, dân có lệ.

344 Nhàn thì bất thiêu hương, cấp thì bão Phật cước.

Khi không chẳng chịu thắp nhang, đến khi nguy cấp ôm choàng Quan âm.

345 Hạnh sinh thái bình vô sự nhật, khủng phùng niên lão bất đa thì.

May sao sinh thưở thái bình, tuổi già sợ lại rập rình đến nơi.

346 Quốc loạn tư lương tướng, gia bần tư hiền thê.

Nước nguy nhớ tướng tài năng, nhà nghèo nhớ vợ đảm đang hiền lành.

347 Trì đường tích thủy tu phòng hạn, điền địa cần canh túc dưỡng gia.

Ao chuôm chứa nước phòng khô hạn, ruộng rãy cày chăm đủ ấm no.

348 Căn thâm bất phạ phong dao động, thụ chính vô sầu nguyệt ảnh tà.

Rễ vững chẳng e cơn gió mạnh, cây ngay nào ngại bóng trăng nghiêng.

349 Phụng khuyến quân tử, các nghi thủ kỷ.

Khuyên người quân tử giữ gìn

350 Chỉ thử trình thị, vạn vô nhứt thất .

Ngần này cũng đủ yên thân trọn đời.

水果大全:

増廣賢文《古訓》

Tăng Quảng Hiền Văn < Cổ Huấn >

[Sách Tàu khuyết danh gồm 350 tiết, trích trong các bài

Học Chữ Hán, tại Viện Việt-Học, Lê Văn Ðặng biên soạn]

1 昔時賢文,誨汝諄諄,集韻増文,

多見多聞。

Tích (xưa, trước kia) thì hiền văn , hối (dạy bảo) nhữ truân truân (dặn đi dặn lại) , tập vận tăng văn , đa kiến đa văn .

2 觀今宜鑒古,無古不成今。

Quan kim nghi giám cổ , vô cổ bất thành kim .

[觀quan = xem xét ; quán = xét thấu đáo]

3 知己知彼,將心比心。

Tri kỷ (ta) tri bỉ (kẻ kia) , tương (theo) tâm tỷ (so sánh) tâm .

4 酒逢知己飲,詩向會人吟。

Tửu phùng tri kỷ ẩm , thi hướng hội nhơn ngâm .

5 相識滿天下,知心能幾人。

Tương (cùng) thức mãn thiên hạ , tri tâm năng kỷ (xét) nhơn .

6 相逢好似初相識,到老終無怨恨心。

Tương phùng hảo tự sơ tương thức , đáo lão chung vô oán hận tâm .

7 近水知魚性,近山識鳥音。Cận thủy tri ngư tính , cận sơn thức điểu âm [知識 tri thức = hiểu biết]

8 易漲易退山溪水,易反易覆小人心。

Dị (dễ) trướng (nước lên) dị thối sơn khê thủy , dị phản dị phúc tiểu nhơn tâm .

9 運去金成鐵,時來鐵似金。

讀書須用意,一字値千金。

Vận khứ (đi) kim thành thiết (sắt) , thì lai (lại) thiết tự kim .

Ðộc thư tu dụng ý , nhứt tự trị (đáng giá) thiên kim .

[độc (HV) = đọc (QN)]

10 逢人且說三分話,未可全拋一片心。

Phùng nhơn thả (sắp) thuyết tam phân thoại , vị khả toàn phao (bỏ đi) nhứt phiến tâm .

11 有意栽花花不發,無心插柳柳成陰。

Hữu ý tài (trồng) hoa hoa bất phát , vô tâm sáp (cấy, trồng) liễu liễu thành âm (rợp bóng) .

12 畫虎畫皮難畫骨,知人知面不知心。

Họa hổ họa bì nan họa cốt , tri nhơn tri diện bất tri tâm .

13 錢財如糞土,仁義値千金。

Tiền tài như phẩn (phân, cứt) thổ , nhơn nghĩa trị thiên kim .

14 流水下灘非有意,白雲出岫本無心。

Lưu thủy hạ than (thác nước) phi hữu ý , bạch vân xuất tụ (hang núi) bổn vô tâm .

15 當時若不登高望,誰信東流海洋深。

Đương thì nhược bất đăng cao vọng , thùy tín đông lưu hải dương thâm .

16 路遙知馬力,事久見人心。

Lộ dao (xa) tri mã lực , sự cửu kiến nhơn tâm .

17 兩人一般心,無錢堪買金。

Lưỡng nhơn nhứt ban (bực) tâm , vô tiền kham mãi kim .

般 ban = bực ; bàn = quanh co ; 般 若bát nhã = trí tuệ [प्रज्ञा prajñā ] Kham nhẫn 堪忍 dịch nghĩa chữ Phạn là सहा sahā Sa-bà 娑婆, tức là cõi đời ta ở đây, là cõi chịu nhịn được mọi sự khổ.

18 一人一般心,有錢難買針。

Nhứt nhơn nhứt ban tâm, hữu tiền nan mãi châm .

19 相見易得好,久住難為人。

Tương kiến dị đắc hảo , cửu trụ nan vi nhơn .

20 馬行無力皆因瘦,人不風流只為貧。

Mã hành vô lực giai nhân sấu (gầy gò) , nhơn bất phong lưu chỉ vi bần .

21 饒人不是痴漢,痴漢不會饒人。

Nhiêu (khoan dung) nhơn bất thị si hán , si hán bất hội nhiêu nhơn .

22 是親不是親,非親卻是親。

Thị thân bất thị thân , phi thân khước (mà lại, nhưng lại) thị thân .

23 美不美,鄉中水,親不親,故鄉人。

Mỹ bất mỹ , hương trung thủy , thân bất thân , cố hương nhân .

24 鶯花猶怕春光老,豈可教人枉度春。

Oanh hoa do phạ xuân quang lão , khởi khả giáo nhơn uổng (phí) độ xuân .

25 相逢不飲空歸去,洞口桃花也笑人。

Tương phùng bất ẩm không quy khứ , động (suốt) khẩu đào hoa dã tiếu nhơn .

26 紅粉佳人休使老,風流浪子莫教貧。

Hồng phấn giai nhơn hưu sử lão , phong lưu lãng tử mạc giáo bần .

27 在家不會迎賓客,出外方知少主人。

Tại gia bất hội nghinh tân khách , xuất ngoại phương tri thiểu chủ nhơn .

28 黃金無假,阿魏無真。

Hoàng kim vô giả , a (hùa theo) ngụy vô chơn .

29 客來主不顧,應恐是痴人。

Khách lai chủ bất cố (đoái hoài) , ứng khủng thị si nhơn .

30 貧居鬧市無人問,富在深山有遠親。

Bần cư náo thị vô nhơn vấn , phú tại thâm sơn hữu viễn thân .

[Của nhiều sơn dã, đem nhau đến, khó ở kinh thành, ít kẻ han.]

31 誰人背後無人說,哪個人前不說人。

Thùy nhơn bối hậu vô nhơn thuyết , ná cá nhơn tiền bất thuyết nhơn .

32 有錢道真語,無錢語不真。

Hữu tiền đạo (nói ra) chơn ngữ , vô tiền ngữ bất chơn .

[Vai mang túi bạc kè kè, Nói bậy nói bạ chúng nghe rần rần.]

33 不信但看筵中酒,杯杯先勸有錢人。

Bất tín đãn khán diên (chiếu trúc, tiệc) trung tửu , bôi bôi tiên khuyến hữu tiền nhơn.

34 鬧里有錢,靜處安身。

Náo lý hữu tiền , tĩnh xứ an thân .

35 來如風雨,去似微塵。

Lai như phong vũ , khứ tự vi trần .

36 長江後浪推前浪,世上新人趕舊人。

Trường giang hậu lãng thôi (dùa, đẩy lên) tiền lãng , thế thượng tân nhơn cản (theo sau) cựu nhơn .

37 近水樓台先得月,向陽花木早逢春。

Cận thủy lâu đài tiên đắc nguyệt , hướng dương hoa mộc tảo phùng xuân .

38 莫道君行早,更有早行人。

Mạc đạo quân hành tảo , canh hữu tảo hành nhơn .

39 莫信直中直,須防仁不仁。

Mạc tín trực trung trực , tu phòng nhân bất nhân .

40 山中有直樹,世上無直人。

Sơn trung hữu trực thụ , thế thượng vô trực nhơn .

41 自恨枝無葉,莫怨太陽偏。

Tự hận chi vô diệp , mạc oán thái dương thiên (lệch lạc).

42 大家都是命,半點不由人。

Đại gia đô thị mệnh , bán điểm bất do nhơn .

43 一年之計在於春,一日之計在於寅,

Nhứt niên chi kế tại ư xuân , nhứt nhựt chi kế tại ư dần (vào giờ dần, 3-5 g. sáng) ,

44 一家之計在於和,一生之計在於勤。

Nhứt gia chi kế tại ư hòa , nhứt sanh chi kế tại ư cần .

45 責人之心責己,恕己之心恕人。

Trách nhơn chi tâm trách kỷ , thứ kỷ chi tâm thứ nhơn

[恕 thứ: Suy bụng ta ra bụng người. Luận ngữ 論語 : Tử Cống vấn viết : Hữu nhứt ngôn nhi khả dĩ chung thân hành chi giả hồ ? Tử viết : Kỳ thứ hồ ! Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân 子貢問曰:有一言而可以終身行之者乎?子曰:其恕乎!己所不,勿施於人 (Vệ Linh Công 衛靈公) Ông Tử Cống hỏi rằng : Có một chữ nào mà có thể trọn đời mình làm theo chăng ? Đức Khổng Tử đáp : Có lẽ là chữ thứ chăng ? Cái gì mà mình không muốn thì đừng làm cho người khác.]

46 守口如瓶,防意如城。

Thủ khẩu như bình , phòng ý như thành .

47 寧可人負我,切莫我負人。

Ninh (thà rằng) khả nhơn phụ ngã , thiết mạc ngã phụ nhơn .

48 再三須愼意,第一莫欺心。

Tái tam tu thận ý , đệ nhứt mạc khi (lừa dối) tâm .

49 虎生猶可近,人熟不堪親。

Hổ sanh do khả cận , nhơn thục bất kham (chịu được) thân .

50 來說是非者,便是是非人。

Lai thuyết thị phi giả , tiện thị thị phi nhơn .

51 遠水難救近火,遠親不如近鄰。

Viễn thủy nan cứu cận hỏa , viễn thân bất như cận lân .

52 有茶有酒多兄弟,急難何曾見一人。

Hữu trà hữu tửu đa huynh đệ , cấp nạn hà tằng kiến nhứt nhơn .

53 人情似紙張張薄,世事如棋局局新。

Nhơn tình tự chỉ trương trương bạc , thế sự như kỳ cục cục tân .

54 山中也有千年樹,世上難逢百歲人。

Sơn trung dã hữu thiên niên thụ , thế thượng nan phùng bách tuế nhơn .

55 力微休負重,言輕莫勸人。

Lực vi hưu phụ trọng , ngôn khinh mạc khuyến nhơn .

56 無錢休入眾,遭難莫尋親。

Vô tiền hưu nhập chúng , tao nạn mạc tầm thân .

57 平生莫作皺眉事,世上應無切齒人。

Bình sanh mạc tác trứu my (cau mày) sự , thế thượng ưng vô thiết xỉ nhơn .

58 士者國之寶,儒為席上珍。

Sĩ giả quốc chi bảo , nho vi tịch thượng trân .

59 若要斷酒法,醒眼看醉人。

Nhược yếu đoạn tửu pháp , tỉnh nhãn khán túy nhơn .

60 求人須求大丈夫,濟人須濟急時無。

Cầu nhơn tu cầu đại trượng phu , tế nhơn tu tế cấp thì vô .

61 渴時一滴如甘露,醉後添杯不如無。

Khát thời nhứt tích (giọt nước) như cam lộ , túy hậu thiêm bôi bất như vô .

62 久住令人賤,頻來親也疏。

Cửu trụ lệnh nhơn tiện , tần (luôn luôn) lai thân dã sơ .

63 酒中不語真君子,財上分明大丈夫。

Tửu trung bất ngữ chơn quân tử , tài thượng phân minh đại trượng phu .

64 出家如初,成佛有餘。

Xuất gia như sơ , thành Phật hữu dư .

65 積金千兩,不如明解經書。

Tích (chất chứa) kim thiên lượng , bất như minh giải kinh thư .

66 養子不教如養驢,養女不教如養豬。

Dưỡng tử bất giáo như dưỡng lư , dưỡng nữ bất giáo như dưỡng trư .

67 有田不耕倉廩虛,有書不讀子孫愚。

Hữu điền bất canh thương (bồ lúa) lẫm (kho) hư (trống rỗng), hữu thư bất độc tử tôn ngu .

68 倉廩虛兮歲月乏,子孫愚兮禮義疏。

Thương lẫm hư hề tuế nguyệt phạp , tử tôn ngu hề lễ nghĩa sơ .

69 同君一席話,勝讀十年書。

Đồng quân nhứt tịch thoại , thắng độc thập niên thư .

70 人不通今古,馬牛如襟裾。

Nhơn bất thông kim cổ , mã ngưu như khâm cư .

71 茫茫四海人無數,哪個男兒是丈夫。

Mang mang tứ hải nhơn vô số , ná cá nam nhi thị trượng phu .

72 白酒釀成緣好客,黃金散盡為收書。

Bạch tửu nhưỡng thành duyên hảo khách , hoàng kim tán tận vị thu thư .

73 救人一命,勝造七級浮屠。

Cứu nhơn nhứt mệnh , thắng tạo thất cấp Phù đồ (Phật đà) .

74 城門失火,殃及池魚。

Thành môn thất hỏa , ương (tai nạn) cập trì ngư .

75 庭前生瑞草,好事不如無。

Đình tiền sanh thụy thảo , hảo sự bất như vô .

76 欲求生富貴,須下死工夫。

Dục cầu sanh phú quý , tu hạ tử công phu .

77 百年成之不足,一旦敗之有餘。

Bách niên thành chi bất túc , nhứt đán bại chi hữu dư .

78 人心似鐵,官法如爐。

Nhơn tâm tự thiết , quan pháp như lô .

79 善化不足,惡化有餘。

Thiện hóa bất túc , ác hóa hữu dư .

80 水太清則無魚,人至察則無徒。

Thủy thái thanh tắc vô ngư , nhơn chí sát (xét nghiệt ngã) tắc vô đồ (học trò).

81 知者減半,省者全無。

Tri giả giảm bán , tỉnh (sáng suốt) giả toàn vô .

82 在家由父,出家從夫。

Tại gia do (noi theo) phụ , xuất gia tòng phu .

83 痴人畏婦,賢女敬夫。

Si nhơn úy phụ , hiền nữ kính phu .

84 是非終日有,不聽自然無。

Thị phi chung nhựt hữu , bất thính tự nhiên vô .

85 寧可正而不足,不可邪而有餘。

Ninh khả chính nhi bất túc , bất khả tà nhi hữu dư .

86 寧可信其有,不可信其無。

Ninh khả tín kỳ hữu , bất khả tín kỳ vô .

87 竹籬茅舍風光好,道院僧堂終不如。

Trúc li mao xá phong quang hảo , đạo viện tăng đường chung bất như .

88 命裡有時終須有,命裡無時莫強求。

Mệnh lý hữu thì chung tu hữu , mệnh lý vô thì mạc cưỡng cầu .

89 道院迎仙客,書堂隱相儒。

Đạo viện nghinh tiên khách , thư đường ẩn tướng nho .

90 庭栽棲鳳竹,池養化龍魚。

Đình tài thê (đậu, nghỉ) phượng trúc , trì dưỡng hóa long ngư .

91 結交須勝己,似我不如無。

Kết giao tu thắng kỷ , tự ngã bất như vô .

92 但看三五日,相見不如初。

Đãn khán tam ngũ nhựt , tương kiến bất như sơ .

93 人情似水分高下,世事如雲任卷舒。

Nhơn tình tự thủy phân cao hạ , thế sự như vân nhậm quyển thư (mở ra, thư thả) .

94 會說說都是,不會說無禮。

Hội thuyết thuyết đô thị , bất hội thuyết vô lễ .

95 磨刀恨不利,刀利傷人指。

Ma đao hận bất lợi , đao lợi (bén) thương (hại) nhơn chỉ .

96 求財恨不得,財多害自己。

Cầu tài hận bất đắc , tài đa hại tự kỷ .

97 知足常足,終身不辱。

Tri túc thường túc , chung thân bất nhục .

98 知止常止,終身不恥。

Tri chỉ thường chỉ , chung thân bất sỉ .

99 有福傷財,無福傷己。

Hữu phúc thương tài , vô phúc thương kỷ .

100 差之毫厘,失之千里。

Sai chi hào ly , thất chi thiên lý .

101 若登高必自卑,若涉遠必自邇。

Nhược đăng cao tất tự ti , nhược thiệp viễn tất tự nhĩ (gần).

102 三思而行,再思可矣。

Tam tư nhi hành , tái tư khả hĩ .

103 使口不如自走,求人不如求己。

Sử khẩu bất như tự tẩu , cầu nhơn bất như cầu kỷ .

104 小時是兄弟,長大各鄉里。

Tiểu thì thị huynh đệ , trưởng đại các hương lý .

105 妒財莫妒食,怨生莫怨死。

Đố tài mạc đố thực , oán sanh mạc oán tử .

106 人見白頭嗔,我見白頭喜。

Nhơn kiến bạch đầu sân , ngã kiến bạch đầu hỉ .

107 多少少年亡,不到白頭死。

Đa thiểu thiếu niên vong , bất đáo bạch đầu tử .

108 牆有縫,壁有耳。

Tường hữu phùng , bích hữu nhĩ .

109 好事不出門,惡事傳千里。

Hảo sự bất xuất môn , ác sự truyện thiên lý .

110 賊是小人,智過君子。

Tặc thị tiểu nhơn , tri quá (biết lỗi) quân tử .

111 君子固窮,小人窮斯濫也。

Quân tử cố cùng , tiểu nhơn cùng tư lạm (quá lố) dã .

112 貧窮自在,富貴多憂。

Bần cùng tự tại , phú quý đa ưu .

113 不以我為德,反以我為仇。

Bất dĩ ngã vi đức , phản dĩ ngã vi cừu . [lấy oán trả ơn]

114 寧向直中取,不可曲中求。

Ninh hướng trực trung thủ , bất khả khúc trung cầu .

115 人無遠慮,必有近憂。

Nhơn vô viễn lự , tất hữu cận ưu .

116 知我者為我心憂,不知我者謂我何求。Tri ngã giả vi ngã tâm ưu , bất tri ngã giả vị ngã hà cầu .

117 晴天不肯去,只待雨淋頭。

Tình thiên bất khẳng (không bằng lòng cho) khứ , chỉ đãi vũ lâm (thấm ướt) đầu .

118 成事莫說,覆水難收。

Thành sự mạc thuyết , phúc (nghiêng đổ) thủy nan thu .

119 是非只為多開口,煩惱皆因強出頭。

Thị phi chỉ vi đa khai khẩu , phiền não giai nhân cường (cưỡng lại) xuất đầu .

120 忍得一時之氣,免得百日之憂。

Nhẫn đắc nhứt thì chi khí , miễn đắc bách nhựt chi ưu .

121 近來學得烏龜法,得縮頭時且縮頭。

Cận lai học đắc ô quy pháp , đắc súc đầu thì thả súc đầu (co đầu rụt cổ) .

122 懼法朝朝樂,欺公日日憂。

Cụ (sợ hãi) pháp triêu triêu lạc , khi công nhựt nhựt ưu .

123 人生一世,草生一春。

Nhơn sanh nhứt thế , thảo sanh nhứt xuân .

124 黑髮不知勤學早,看看又是白頭翁。

Hắc phát bất tri cần học tảo , khan khan hựu thị bạch đầu ông .

125 月到十五光明少,人到中年萬事休。

Nguyệt đáo thập ngũ quang minh thiểu , nhơn đáo trung niên vạn sự hưu .

126 兒孫自有兒孫福,莫為兒孫作馬牛。

Nhi tôn tự hữu nhi tôn phúc , mạc vị (vì) nhi tôn tác mã ngưu .

127 人生不滿百,常懷千歲憂。

Nhơn sanh bất mãn bá , thường hoài thiên tuế ưu .

128 今朝有酒今朝醉,明日愁來明日憂。

Kim triêu (sáng mai) hữu tửu kim triêu túy , minh nhựt sầu lai minh nhựt ưu .

129 路逢險處難迴避,事到頭來不自由。

Lộ phùng hiểm xứ nan hồi tị (lánh), sự đáo đầu lai bất tự do .

130 藥能醫假病,酒不解真愁。

Dược năng y giả bệnh , tửu bất giải chơn sầu .

131 人貧不語,水平不流。

Nhơn bần bất ngữ , thủy bình bất lưu .

132 一家有女百家求,一馬不行百馬憂。

Nhứt gia hữu nữ bách gia cầu , nhứt mã bất hành bách mã ưu .

133 有花方酌酒,無月不登樓。

Hữu hoa phương (có) chước tửu , vô nguyệt bất đăng lâu .

134 三杯通大道,一醉解千愁。

Tam bôi thông đại đạo , nhứt túy giải thiên sầu .

135 深山畢竟藏猛虎,大海終須納細流。

Thâm san tất cánh tàng mãnh hổ , đại hải chung tu nạp tế lưu .

136 惜花須檢點,愛月不梳頭。

Tích hoa tu kiểm điểm , ái nguyệt bất sơ đầu .

137 大抵選他肌骨好,不擦紅粉也風流。

Đại để tuyển tha cơ (thịt) cốt hảo , bất sát (xoa) hồng phấn dã phong lưu .

138 受恩深處宜先退,得意濃時便可休。

Thụ ân thâm xứ nghi tiên thối , đắc ý nùng thì tiện khả hưu .

139 莫待是非來入耳,從前恩愛反為仇。

Mạc đãi thị phi lai nhập nhĩ , tùng tiền ân ái phản vi cừu .

140 留得五湖明月在,不愁無處下金鉤。

Lưu (giữ lại) đắc ngũ hồ minh nguyệt tại , bất sầu vô xứ hạ kim câu .

141 休別有魚處,莫戀淺灘頭。

Hưu biệt hữu ngư xứ , mạc luyến (thích, muốn) thiển than đầu .

142 去時終須去,再三留不住。

Khứ thì chung tu khứ , tái tam lưu bất trụ .

143 忍一句,息一怒,饒一著,退一步。

Nhẫn nhứt cú , tức (nghỉ) nhứt nộ , nhiêu nhứt trứ , thối nhứt bộ .

水果大全:

144 三十不豪,四十不富,五十將來尋死路。

Tam thập bất hào (sáng suốt) , tứ thập bất phú , ngũ thập tương lai tầm tử lộ .

145 生不論魂,死不認尸。

Sanh bất luận hồn , tử bất nhận thi .

146 父母恩深終有別,夫妻義重也分離。

Phụ mẫu ân thâm chung hữu biệt , phu thê nghĩa trọng dã phân ly .

147 人生似鳥同林宿,大限來時各自飛。

Nhơn sanh tự điểu đồng lâm túc , đại hạn lai thời các tự phi .

148 人善被人欺,馬善被人騎。

Nhơn thiện bị nhơn khi , mã thiện bị nhơn kỵ .

149 人無橫財不富,馬無野草不肥。

Nhơn vô hoạnh tài bất phú , mã vô dã thảo bất phì (mập) .

150 人惡人怕天不怕,人善人欺天不欺。

Nhơn ác nhơn phạ thiên bất phạ , nhơn thiện nhơn khi thiên bất khi .

151 善惡到頭終有報,只爭來早與來遲。

Thiện ác đáo đầu chung hữu báo , chỉ tranh lai tảo dữ lai trì .

152 黃河尚有澄清日,豈可人無得運時。

Hoàng hà thượng hữu trừng thanh nhựt , khởi khả nhơn vô đắc vận thời .

153 得寵思辱,安居慮危。

Đắc sủng tư nhục , an cư lự nguy .

154 念念有如臨敵日,心心常似過橋時。

Niệm niệm hữu như lâm địch nhựt , tâm tâm thường tự quá kiều thì .

155 英雄行險道,富貴似花枝。

Anh hùng hành hiểm đạo , phú quý tự hoa chi .

156 人情莫道春光好,只怕秋來有冷時。

Nhơn tình mạc đạo xuân quang hảo , chỉ phạ thu lai hữu lãnh thì .

157 送君千里,終須一別。

Tống quân thiên lý , chung tu nhứt biệt .

158 但將冷眼看螃蟹,看你橫行到幾時。

Đãn tương lãnh nhãn khán bàng giải (con cua) , khán nễ hoành hành đáo kỷ thì .

159 見事莫說,問事不知。

Kiến sự mạc thuyết , vấn sự bất tri .

160 閒事休管,無事早歸。

Nhàn sự hưu quản , vô sự tảo quy .

161 假緞染就真紅色,也被旁人說是非。

Giả đoạn nhiễm tựu chân hồng sắc , dã bị bàng nhơn thuyết thị phi .

162 善事可作,惡事莫為。

Thiện sự khả tác , ác sự mạc vi .

163 許人一物,千金不移。

Hứa nhơn nhứt vật , thiên kim bất di .

164 龍生龍子,虎生豹兒。

Long sanh long tử , hổ sanh báo nhi .

165 龍游淺水遭蝦戲,虎落平陽被犬欺。

Long du thiển thủy tao hà hí , hổ lạc bình dương bị khuyển khi .

166 一舉首登龍虎榜,十年身到鳳凰池。

Nhứt cử thủ đăng long hổ bảng , thập niên thân đáo phượng hoàng trì .

167 十年窗下無人問,一舉成名天下知。

Thập niên song hạ vô nhơn vấn , nhất cử thành danh thiên hạ tri .

168 酒債尋常行處有,人生七十古來稀。

Tửu trái (nợ) tầm thường hành xử hữu , nhơn sanh thất thập cổ lai hi .

169 養兒待老,積穀防饑。

Dưỡng nhi đãi lão , tích cốc phòng cơ .

170 雞豚狗彘之畜,無失其時。

Kê đồn cẩu trệ chi súc , vô thất kỳ thì .

171 數口之家,可以無饑矣。

Sổ khẩu chi gia, khả dĩ vô cơ hĩ .

172 常將有日思無日,莫把無時當有時。

Thường tương hữu nhựt tư vô nhựt , mạc bả vô thì đương hữu thì .

173 時來風送騰王閣,運去雷轟薦福碑。

Thì lai phong tống Đằng Vương các , vận khứ lôi oanh Tiến Phúc bi .

174 入門休問榮枯事,觀看容顏便得知。

Nhập môn hưu vấn vinh khô sự , quán khán dung nhan tiện đắc tri .

175 官清書吏瘦,神靈廟祝肥。

Quan thanh thư lại sấu , thần linh miếu chúc phì .

176 息卻雷霆之怒,罷卻虎狼之威。

[tức khước = bãi khước = ngưng nghỉ]

Tức khước (từ giả) lôi đình chi nộ , bãi khước hổ lang chi uy .

177 饒人算人之本,輸人算人之機。

Nhiêu nhơn toán nhơn chi bổn , thâu nhơn toán nhơn chi cơ .

178 好言難得,惡語易施。

Hảo ngôn nan (khó) đắc , ác ngữ dị (dễ) thi .

179 一言既出,駟馬難追。

Nhứt ngôn ký xuất , tứ mã nan truy .

180 道吾好者是吾賊,道吾惡者是吾師。

Đạo ngô hảo giả thị ngô tặc , đạo ngô ác giả thị ngô sư .

181 路逢俠客須呈劍,不是才人莫獻詩。

Lộ phùng hiệp khách tu trình kiếm , bất thị tài nhơn mạc hiến thi .

182 三人同行,必有我師,擇其善者而從之,其不善者而改之。

Tam nhơn đồng hành , tất hữu ngã sư , trạch kỳ thiện giả nhi tòng chi , kỳ bất thiện giả nhi cải chi .

183 少壯不努力,老大徒悲傷。

Thiếu tráng bất nỗ lực , lão đại đồ bi thương .

184 人有善願,天必祐之。

Nhơn hữu thiện nguyện , thiên tất hữu (giúp đỡ) chi .

185 莫飲卯時酒,昏昏醉到酉。

Mạc ẩm mão thì (từ 5 đến 7 giờ sáng) tửu , hôn hôn (gần tối) túy đáo dậu (từ 5 đến 7 giờ chiều) .

186 莫罵酉時妻,一夜受孤淒。

Mạc mạ dậu thì thê , nhứt dạ thụ cô thê (lạnh lẽo) .

187 種麻得麻,種豆得豆。

Chủng ma đắc ma , chủng đậu đắc đậu .

188 天眼恢恢,疏而不漏。

Thiên nhãn khôi khôi , sơ nhi bất lậu .

189 見官莫向前,做客莫在後。

Kiến quan mạc hướng tiền , tố (làm) khách mạc tại hậu .

190 寧添一斗,莫添一口。

Ninh thiêm nhứt đẩu , mạc thiêm nhứt khẩu .

191 螳螂捕蟬,豈知黃雀在後。

Đường lang (bọ ngựa) bộ thiền (ve sầu) , khởi tri hoàng tước tại hậu .

192 不求金玉重重貴,但願兒孫個個賢。

Bất cầu kim ngọc trùng trùng quý , đãn nguyện nhi tôn cá cá hiền .

193 一日夫妻,百世姻緣。

Nhứt nhựt phu thê , bách thế nhân duyên .

194 百世修來同船渡,千世修來共枕眠。

Bách thế tu lai đồng thuyền độ , thiên thế tu lai cộng chẩm miên .

195 殺人一萬,自損三千。

Sát nhơn nhứt vạn , tự tổn tam thiên .

196 傷人一語,利如刀割。

Thương nhơn nhứt ngữ , lợi như đao cát .

197 枯木逢春猶再發,人無兩度再少年。

Khô mộc phùng xuân do tái phát , nhơn vô lưỡng độ tái thiếu niên .

198 未晚先投宿,雞鳴早看天。

Vị vãn tiên đầu túc (nhủ trọ) , kê minh tảo khán thiên .

將相胸前堪走馬,公候肚裡好撐船。[hung tiền = đỗ lý = trong lòng]

Tướng tướng (cùng nhau) hung tiền kham tẩu mã , công hầu đỗ lý hảo xanh thuyền (chở, chống thuyền) .

199 富人思來年,窮人思眼前。

Phú nhơn tư lai niên , cùng nhơn tư nhãn tiền .

200 世上若要人情好,賒去物件莫取錢。

Thế thượng nhược yếu nhơn tình hảo , xa khứ vật kiện mạc thủ tiền .

201 死生有命,富貴在天。

Tử sanh hữu mệnh , phú quý tại thiên .

202 擊石原有火,不擊乃無煙。

Kích thạch nguyên hữu hỏa , bất kích nãi vô yên .

203 為學始知道,不學亦徒然。

Vi học thủy tri đạo , bất học diệc đồ nhiên .

204 莫笑他人老,終須還到老。

Mạc tiếu tha nhơn lão , chung tu hoàn đáo lão .

205 但能依本分,終須無煩惱。

Đãn năng y bổn phận , chung tu vô phiền não.

206 君子愛財,取之有道。

Quân tử ái tài , thủ chi hữu đạo .

207 貞婦愛色,納之以禮。

Trinh phụ ái sắc , nạp chi dĩ lễ .

208 善有善報,惡有惡報, 不是不報,日子未到。

Thiện hữu thiện báo , ác hữu ác báo, Bất thị bất báo , nhựt tử vị đáo .

210 人而無信,不知其可也。

Nhơn nhi vô tín , bất tri kỳ khả dã .

211 一人道好,千人傳實。

Nhứt nhơn đạo hảo , thiên nhơn truyền thật .

212 凡事要好,須問三老。

Phàm sự yếu hảo , tu vấn tam lão .

213 若爭小可,便失大道。

Nhược tranh tiểu khả , tiện thất đại đạo .

214 年年防饑,夜夜防盜。

Niên niên phòng cơ , dạ dạ phòng đạo .

215 學者好,不學者好。

Học giả hảo, bất học giả hảo .

216 學者如禾如稻,不學者如藁如草。

Học giả như hòa như đạo , bất học giả như cảo như thảo .

217 遇飲酒時須飲酒,得高歌處且高歌。

Ngộ ẩm tửu thì tu ẩm tửu , đắc cao ca xứ thả cao ca .

218 因風吹火,用力不多。

Nhân phong xuy hỏa , dụng lực bất đa .

219 不因漁父引,怎得見波濤。

Bất nhân ngư phụ dẫn , chẩm (trợ ngữ : nào) đắc kiến ba đào .

220 無求到處人情好,不飲從他酒價高。

Vô cầu đáo xứ nhân tình hảo , bất ẩm tòng tha tửu giá cao .

221 知事少時煩惱少,識人多處是非多。

Tri sự thiểu thì phiền não thiểu , thức nhơn đa xử thị phi đa .

222 入山不怕傷人虎,只怕人情兩面刀。

Nhập sơn bất phạ thương nhơn hổ , chỉ phạ nhơn tình lưỡng diện đao .

223 強中自有強中手,惡人須用惡人磨。

Cường trung tự hữu cường trung thủ , ác nhơn tu dụng ác nhơn ma .

224 會使不在家豪富,風流不用著衣多。

Hội sử bất tại gia hào phú , phong lưu bất dụng trứ y đa .

225 光陰似箭,日月如梭。

Quang âm tự tiễn (cây tên) , nhựt nguyệt như thoa (thoi).

226 天時不如地利,地利不如人和。

Thiên thì bất như địa lợi , địa lợi bất như nhơn hòa .

227 黃金未為貴,安樂値錢多。

Hoàng kim vị vi quý , an lạc trị tiền đa .

228 世上萬般皆下品,思量唯有讀書高。

Thế thượng vạn ban giai hạ phẩm , tư lượng duy hữu độc thư cao .

229 世間好語書說盡,天下名山僧佔多。

Thế gian hảo ngữ thư thuyết tận , thiên hạ danh sơn tăng chiếm đa .

230 為善最樂,為惡難逃。

Vi thiện tối lạc , vi ác nan đào .

231 羊有跪乳之恩,鴉有反哺之義。

Dương hữu quỵ nhũ chi ân , nha hữu phản bộ chi nghĩa .

232 你急他未急,人閒心不閒。

Nễ cấp tha vị cấp , nhơn nhàn tâm bất nhàn .

233 隱惡揚善,執其兩端。

Ẩn ác dương (làm cho nổi lên) thiện , chấp kỳ lưỡng đoan .

234 妻賢夫禍少,子孝父心寬。

Thê hiền phu họa thiểu , tử hiếu phụ tâm khoan .

235 既墜釜甑,反顧無益。

Ký trụy phủ tắng , phản cố vô ích .

236 翻覆之水,收之實難。

Phiên phúc chi thủy , thu chi thật nan .

237 人生知足何時足,人老偷閒且是閒。

Nhơn sanh tri túc hà thì túc , nhơn lão thâu nhàn thả thị nhàn.

238 但有綠楊堪繫馬,處處有路透長安。

Đãn hữu lục dương kham hệ mã , xứ xứ hữu lộ thấu trường an .

239 見者易,學者難。

Kiến giả dị , học giả nan .

240 莫將容易得,便作等閒看。

Mạc tương dung dị (dễ dàng) đắc , tiện tác đẳng nhàn khan .

241 用心計較般般錯,退步思量事事難。

Dụng tâm kế giảo ban ban thác , thối bộ tư lương sự sự nan .

242 道路各別,養家一般。

Đạo lộ các biệt , dưỡng gia nhứt bàn .

243 從儉入奢易,從奢入儉難。

Tòng kiệm (tằn tiện) nhập xa (xa xỉ) dị , tòng xa nhập kiệm nan .

244 知音說與知音聽,不是知音莫與彈。

Tri âm thuyết dữ tri âm thính , bất thị tri âm mạc dữ đàn .

245 點石化為金,人心猶未足。

Điểm thạch hóa vi kim , nhơn tâm do vị túc .

246 信了肚,賣了屋。

Tín liễu đỗ , mại liễu ốc .

247 他人觀花,不涉你目。

Tha nhân quan hoa , bất thiệp nễ mục .

248 他人碌碌,不涉你足。

Tha nhơn lục lục (hèn hạ), bất thiệp nâm túc .

249 誰人不愛子孫賢,誰人不愛千鐘粟。

Thùy nhơn bất ái tử tôn hiền , thùy nhơn bất ái thiên chung túc .

250 莫把真心空計較,五行不是這題目。

Mạc bả chơn tâm không kế giảo (qua loa) , ngũ hành bất thị giá đề mục .

251 與人不和,勸人養鵝。

Dữ nhơn bất hòa , khuyến nhơn dưỡng nga .

252 與人不睦,勸人架屋。

Dữ nhơn bất mục , khuyến nhơn giá ốc .

253 但行好事,莫問前程。

Đãn hành hảo sự , mạc vấn tiền trình .

254 河狹水急,人急計生。

Hà hiệp thủy cấp , nhơn cấp kế sanh .

255 明知山有虎,莫向虎山行。

Minh tri sơn hữu hổ , mạc hướng hổ sơn hành .

256 路不行不到,事不為不成。

Lộ bất hành bất đáo , sự bất vi bất thành .

257 人不勸不善,鐘不打不鳴。

Nhơn bất khuyến bất thiện , chung bất đả bất minh .

258 無錢方斷酒,臨老始看經。

Vô tiền phương đoạn tửu , lâm lão thủy khán kinh .

259 點塔七層,不如暗處一燈。

Điểm tháp thất tằng , bất như ám xứ nhứt đăng .

260 萬事勸人休瞞昧,舉頭三尺有神明。

Vạn sự khuyến nhơn hưu man muội (mờ ám) , cử đầu tam xích hữu thần minh .

261 但存方寸土,留與子孫耕。

Đãn tồn phương thốn thổ , lưu dữ tử tôn canh .

262 滅卻心頭火,剔起佛前燈。

Diệt khước tâm đầu hỏa , dịch (chọn) khởi Phật tiền đăng .

263 惺惺常不足,懵懵作公卿。

Tinh tinh (tỏ ngộ) thường bất túc , mộng mộng (u mê) tác công khanh .

264 眾星朗朗,不如孤月獨明。

Chúng tinh lãng lãng , bất như cô nguyệt độc minh .

265 兄弟相害,不如自生。

Huynh đệ tương hại , bất như tự sanh .

266 合理可作,小利莫爭。

Hợp lý khả tác , tiểu lợi mạc tranh .

267 牡丹花好空入目,棗花雖小結實成。

Mẫu đơn hoa hảo không nhập mục , tảo (cây táo) hoa tuy tiểu kết thật thành .

268 欺老莫欺小,欺人心不明。

Khi lão mạc khi tiểu , khi nhơn tâm bất minh .

269 隨分耕鋤收地利,他時飽滿謝蒼天。

Tùy phận canh sừ thu địa lợi , tha thì bão mãn tạ thương thiên (trời xanh).

270 得忍且忍,得耐且耐。[nhẫn nại 忍耐]

Đắc nhẫn thả nhẫn , đắc nại (chịu nhịn) thả nại .

271 不忍不耐,小事成大。

Bất nhẫn bất nại , tiểu sự thành đại .

272 相論逞英雄,家計漸漸退。

Tương luận sính (làm ra vẻ là) anh hùng , gia kế tiệm tiệm (dần dần) thối .

273 賢婦令夫貴,惡婦令夫敗。

Hiền phụ lịnh phu quý , ác phụ lịnh phu bại .

274 一人有慶,兆民咸賴。

Nhứt nhơn hữu khánh (mừng) , triệu dân hàm lại (cậy nhờ) .

275 人老心未老,人窮志莫窮。

Nhơn lão tâm vị lão , nhơn cùng chí mạc cùng .

276 人無千日好,花無百日紅。

Nhơn vô thiên nhựt hảo , hoa vô bách nhựt hồng .

277 殺人可恕,情理難容。

Sát nhơn khả thứ , tình lý nan dung .

278 乍富不知新受用,乍貧難改舊家風。

Sạ (chợt) phú bất tri tân thụ dụng , sạ bần nan cải cựu gia phong .

279 座上客常滿,樽中酒不空。

Tọa thượng khách thường mãn , tôn (chén) trung tửu bất không .

280 屋漏更遭連年雨,行船又遇打頭風。

Ốc lậu canh tao liên niên vũ , hành thuyền hựu ngộ đả đầu phong .

281 筍因落籜方成竹,魚為奔波始化龍。

Duẩn (măng tre) nhân lạc thác (bẹ măng) phương thành trúc , ngư vi bôn ba thủy hóa long.

282 記得少年騎竹馬,看看又是白頭翁。

Ký đắc thiếu niên kỵ trúc mã , khán khán hựu thị bạch đầu ông .

283 禮義生於富足,盜賊出於貧窮。

Lễ nghĩa sanh ư phú túc (đủ) , đạo tặc xuất ư bần cùng .

284 天上眾星皆拱北,世間無水不朝東。

Thiên thượng chúng tinh giai củng (chắp tay) bắc , thế gian vô thủy bất triều đông .

285 君子安貧,達人知命。

Quân tử an bần , đạt nhơn tri mệnh .

286 忠言逆耳利於行,良藥苦口利於病。

Trung ngôn nghịch nhĩ lợi ư hành , lương dược khổ khẩu lợi ư bệnh .

287 順天者存,逆天者亡。

Thuận thiên giả tồn , nghịch thiên giả vong [Theo lẽ phải thì còn, trái lẽ phải thì mất] .

288 人貪財則死,鳥貪食則亡。

Nhơn tham tài tắc tử , điểu tham thực tắc vong .

289 夫妻相合好,琴瑟與笙簧。

Phu thê tương hợp hảo , cầm sắt dữ sanh hoàng (lưỡi gà trong kèn, sáo) .

290 有兒貧不久,無子富不長。

Hữu nhi bần bất cửu , vô tử phú bất trường .

291 善必壽老,惡必早亡。

Thiện tất thọ lão , ác tất tảo vong .

292 爽口食多偏作藥,快心事過恐生殃。 Sảng khẩu thực đa thiên tác dược , khoái tâm sự quá khủng sanh ương . [爽快sảng khoái]

293 富貴定要安本分,貧窮不必枉思量。

Phú quý định yếu an bổn phận , bần cùng bất tất uổng tư lương .

294 畫水無風空作浪,繡花雖好不聞香。

Họa thủy vô phong không tác lãng , tú hoa tuy hảo bất văn hương .

295 貪他一斗米,失卻半年糧。

Tham tha nhứt đẩu mễ , thất khước bán niên lương .

296 爭他一腳豚,反失一肘羊。

Tranh tha nhứt cước đồn , phản thất nhứt trửu dương .

297 龍歸晚洞雲猶濕,麝過春山草木香。

Long quy vãn động vân do thấp , xạ quá xuân sơn thảo mộc hương .

298 平生只會量人短,何不回頭把自量。

Bình sanh chỉ hội lượng nhơn đoản , hà bất hồi đầu bả tự lượng .

299 見善如不及,見惡如探湯。

Kiến thiện như bất cập , kiến ác như thám thang .

300 人貧志短,馬瘦毛長。[短長 đoản trường ]

Nhơn bần chí đoản , mã sấu mao trường .

301 自家心裡急,他人未知忙。

Tự gia tâm lý cấp , tha nhơn vị tri mang .

302 貧無達士將金贈,病有高人說藥方。

Bần vô đạt sĩ tương kim tặng , bệnh hữu cao nhơn thuyết dược phương .

303 觸來莫與說,事過心清涼。

Xúc lai mạc dữ thuyết , sự quá tâm thanh lương .

304 秋至滿山多秀色,春來無處不花香。

Thu chí mãn san đa tú sắc , xuân lai vô xứ bất hoa hương .

305 凡人不可貌相,海水不可斗量。

Phàm nhơn bất khả mạo tướng , hải thủy bất khả đẩu lượng .

306 清清之水,為土所防。

Thanh thanh chi thủy , vi thổ sở phòng (ngăn ngừa) .

307 濟濟之士,為酒所傷。

Tể tể (đông đúc) chi sĩ , vi tửu sở thương .

308 蒿草之下,或有蘭香。

Hao thảo (cỏ ngải) chi hạ , hoặc (ngờ) hữu lan hương .

309 茅茨之屋,或有侯王。

Mao tỳ chi ốc , hoặc hữu hầu vương .

310 無限朱門生餓殍,幾多白屋出卿。

Vô hạn chu môn sanh ngạ biễu (chết đói) , kỷ đa bạch ốc xuất khanh .

311 醉後乾坤大,壺中日月長。

Túy hậu kiền khôn đại , hồ trung nhựt nguyệt trường .

312 萬事皆已定,浮生空白茫。

Vạn sự giai dĩ định , phù sanh không bạch mang .

313 千里送毫毛,禮輕仁義重。

Thiên lý tống hào mao , lễ khinh nhân nghĩa trọng .

314 一人傳虛,百人傳實。

Nhứt nhơn truyền hư , bách nhơn truyền thật .

315 世事明如鏡,前程暗似漆。

Thế sự minh như kính , tiền trình ám tự tất (sơn, đen thui).

316 光陰黃金難買,一世如駒過隙。

Quang âm hoàng kim nan mãi , nhứt thế như câu quá khích .

317 良田萬傾,日食一升。

Lương điền vạn khuynh (dốc hết) , nhựt thực nhứt thăng .

318 大廈千間,夜眠八尺。

Đại hạ (nhà) thiên gian , dạ miên bát xích .

319 千經萬典,孝義為先。

Thiên kinh vạn điển , hiếu nghĩa vi tiên .

320 一字入公門,九牛拖不出。

Nhứt tự nhập công môn , cửu ngưu đà bất xuất .

321 衙門八字開,有理無錢莫進來。

Nha môn bát tự khai , hữu lý vô tiền mạc tiến lai .

322 富從升合起,貧因不算來。

Phú tùng thăng hợp khởi , bần nhân (bởi vì) bất toán lai .

323 家中無才子,官從何處來。

Gia trung vô tài tử , quan tòng hà xứ lai .

324 萬事不由人計較,一生都是命安排。

Vạn sự bất do nhơn kế giảo , nhứt sanh đô thị mệnh an bài .

325 急行慢行,前程只有多少路。

Cấp hành mạn hành , tiền trình chỉ hữu đa thiểu lộ .

326 人間私語,天聞若雷。

Nhơn gian tư (kín, gian) ngữ , thiên văn nhược lôi .

327 暗室虧心,神目如電。

Ám thất khuy tâm (làm điều trái với lương tâm) , thần mục như điện .

328 一毫之惡,勸人莫作。

Nhứt hào chi ác , khuyến nhơn mạc tác .

329 一毫之善,與人方便。

Nhứt hào chi thiện , dữ nhơn phương tiện .

330 欺人是禍,饒人是福。

Khi nhơn thị họa , nhiêu nhơn thị phúc .

331 天眼恢恢,報應甚速。

Thiên nhãn khôi khôi (TTTg lộng) , báo ứng thậm tốc .

332 聖賢言語,神欽鬼伏。

Thánh hiền ngôn ngữ , thần khâm (kính) quỷ phục .

333 人各有心,心各有見。

Nhơn các hữu tâm , tâm các hữu kiến .

334 口說不如身逢,耳聞不如目見。

Khẩu thuyết bất như thân phùng , nhĩ văn bất như mục kiến .

335 養軍千日,用在一朝。

Dưỡng quân thiên nhựt , dụng tại nhứt triêu (buổi sáng) .

336國清才子貴,家富小兒驕。

Quốc thanh tài tử quý , gia phú tiểu nhi kiêu .

337 利刀割體痕易合,惡語傷人恨不消。

Lợi đao cát thể ngân (thẹo) dị hợp , ác ngữ thương nhân hận bất tiêu .

338 公道世間唯白發,貴人頭上不曾饒。

Công đạo thế gian duy bạch phát , quý nhơn đầu thượng bất tằng nhiêu .

339 有錢堪出眾,無衣懶出門。

Hữu tiền kham xuất chúng , vô y lại (trông cậy) xuất môn .

340 為官須作相,及第必爭先。

Vi quan tu (nên) tác tướng , cập đệ tất tranh tiên .

341 苗從地發,樹向枝分。

Miêu (mầm non) tòng địa phát , thụ hướng chi phân .

342 父子和而家不退,兄弟和而家不分。

Phụ tử hòa nhi gia bất thối , huynh đệ hòa nhi gia bất phân .

343 官有正條,民有私約。

Quan hữu chính điều , dân hữu tư ước .

344 閒時不燒香,急時抱佛腳。

Nhàn thì bất thiêu hương , cấp thì bão (ôm) Phật cước .

345 幸生太平無事日,恐逢年老不多時。

Hạnh sanh thái bình vô sự nhựt , khủng phùng niên lão bất đa thì .

346 國亂思良將,家貧思賢妻。

[相 tướng = đứng đầu trăm quan; 將 = võ tướng]

Quốc loạn tư lương tướng , gia bần tư hiền thê .

347 池塘積水須防旱,田地勤耕足養家。

Trì đường tích (chứa) thủy tu phòng hạn , điền địa cần canh túc dưỡng gia .

348 根深不怕風搖動,樹正無愁月影斜。

Căn thâm bất phạ phong dao động , thụ chính vô sầu nguyệt ảnh tà .

349 奉勸君子,各宜守己。

Phụng khuyến quân tử , các nghi thủ kỷ .

350 只此程式,萬無一失。

Chỉ thử trình thức , vạn vô nhứt thất .

増廣賢文終 Tăng Quảng Hiền van chung